Nowy Polsko-Niemiecki Podręcznik w Polskich Szkołach: „Europa. Nasza historia”

Od 1 września 2024 roku w polskich szkołach podstawowych będzie używany nowy podręcznik do historii, zatwierdzony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN). Jest to czwarta część polsko-niemieckiego podręcznika „Europa. Nasza historia”, przeznaczona dla uczniów klas ósmych. To rezultat kilkuletniej pracy wielu ekspertów, zarówno z Polski, jak i z Niemiec. W niniejszym artykule przedstawimy szczegółowo genezę, zawartość oraz znaczenie tego podręcznika, a także jego potencjalny wpływ na edukację historyczną w Polsce.

Geneza i Tło Projektu

Inicjatywa Dyplomatów

Projekt stworzenia wspólnego podręcznika historycznego zainicjowali w 2008 roku Radosław Sikorski i Frank-Walter Steinmeier, ówcześni szefowie dyplomacji Polski i Niemiec. Była to druga tego typu inicjatywa w Europie, po francusko-niemieckim podręczniku, który ukazał się w 2006 roku. Koordynacją prac nad polsko-niemieckim podręcznikiem zajęła się polsko-niemiecka komisja podręcznikowa, działająca od 1972 roku.

Kontrowersje i Odrzucenie

Ostatnia, czwarta część podręcznika, która została opracowana w 2020 roku, początkowo nie została dopuszczona do użytku szkolnego z powodu negatywnej oceny jednego z recenzentów. Powody tej decyzji miały charakter polityczny, a nie merytoryczny. W szczególności krytykowano opis roli Kościoła katolickiego w Polsce, Powstania Warszawskiego oraz obalenia muru berlińskiego.

Ostateczna Aprobata

Po kilku latach starań, czwarta część podręcznika została w końcu zatwierdzona i wpisana do wykazu dopuszczonych podręczników pod numerem 1120/8,9/2024. Profesor Robert Traba, były współprzewodniczący polsko-niemieckiej komisji, podkreślił, że to finał ciężkiej pracy wielu osób.

Zawartość Podręcznika

Autorzy i Ich Dorobek

Autorami czwartej części podręcznika są: Asmut Brückman, Krzysztof Gutowski, Friedrich Huneke, Aleksandra Kmak-Pamirska, Herbert Kohl, Jelko Peters, Birgit Scholz, Helge Schröder, Grażyna Szelągowska i Piotr Szlanta. Wszyscy autorzy są wybitnymi dydaktykami i mają na swoim koncie liczne publikacje naukowe oraz dydaktyczne.

Struktura i Treść

Podręcznik „Europa. Nasza historia” jest zorganizowany w sposób umożliwiający uczniom rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia oraz analizy źródeł historycznych. Każda lekcja rozpoczyna się tekstem wprowadzającym z pytaniami, które kierują uwagę uczniów na kluczowe zagadnienia. W podręczniku zawarto liczne teksty źródłowe oraz popularnonaukowe, które pozwalają uczniom na wyciąganie wniosków i wyrażanie własnych opinii.

Różne Spojrzenia na Historię

Jednym z kluczowych założeń podręcznika jest pokazanie różnych punktów widzenia na historię. Szczególną rolę odgrywają fragmenty, w których prezentowane są odmienne spojrzenia historyków z Polski i Niemiec na dany temat. Dzięki temu uczniowie mają możliwość zrozumienia, że historia nie jest jednoznaczna i może być interpretowana na różne sposoby.

Znaczenie Podręcznika

Edukacja Historyczna w Kontekście Europejskim

Podręcznik „Europa. Nasza historia” ma na celu nie tylko edukację historyczną, ale również promowanie porozumienia i współpracy między Polską a Niemcami. Poprzez przedstawienie wspólnej historii w kontekście europejskim, uczniowie mogą lepiej zrozumieć, jak wydarzenia historyczne wpłynęły na kształtowanie się dzisiejszej Europy.

Wpływ na Relacje Polsko-Niemieckie

Stworzenie wspólnego podręcznika historycznego jest ważnym krokiem w budowaniu lepszych relacji między Polską a Niemcami. Podręcznik ten może przyczynić się do zmniejszenia uprzedzeń i stereotypów, które często wynikają z jednostronnej interpretacji historii.

Nowoczesne Metody Nauczania

Podręcznik wykorzystuje nowoczesne metody nauczania, które są zgodne z najnowszymi trendami w edukacji historycznej. Uczniowie są zachęcani do aktywnego uczestnictwa w lekcjach, analizowania źródeł i dyskutowania na temat różnych interpretacji historycznych.

Przyszłość Podręcznika

Aktualizacja Treści

Jak zauważa profesor Robert Traba, podręcznik będzie wymagał aktualizacji w związku z nową podstawą programową oraz zmieniającym się kontekstem geopolitycznym. Wydarzenia takie jak agresja Rosji na Ukrainę czy pandemia koronawirusa muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści podręcznika.

Dalsze Inicjatywy

Sukces polsko-niemieckiego podręcznika może stać się inspiracją dla innych krajów do tworzenia wspólnych materiałów edukacyjnych. Współpraca międzynarodowa w dziedzinie edukacji może przyczynić się do lepszego zrozumienia i integracji między narodami.

Nowy polsko-niemiecki podręcznik do historii „Europa. Nasza historia” jest ważnym krokiem w kierunku nowoczesnej i wieloaspektowej edukacji historycznej. Dzięki wspólnej pracy ekspertów z obu krajów udało się stworzyć publikację, która nie tylko edukuje, ale również promuje porozumienie i współpracę między Polską a Niemcami. Zatwierdzenie czwartej części podręcznika przez Ministerstwo Edukacji Narodowej oznacza, że od nowego roku szkolnego uczniowie klas ósmych będą mogli korzystać z tej cennej i unikalnej publikacji. Przyszłość podręcznika i jego dalsza aktualizacja będą zależeć od zmieniającego się kontekstu politycznego i społecznego, ale jedno jest pewne: „Europa. Nasza historia” to projekt, który ma potencjał na trwałe wpisać się w krajobraz edukacji historycznej w Polsce i Niemczech.