Od początku 2024 roku straż miejska przeprowadza skrupulatne kontrole w całym kraju, weryfikując, czy właściciele budynków dopełnili obowiązku zgłoszenia źródeł ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Rejestr ten służy do gromadzenia szczegółowych informacji o wszystkich urządzeniach grzewczych o mocy do 1 MW, w tym rodzaju paliwa oraz klasie emisyjnej pieców.
Kontrole obejmują zarówno budynki mieszkalne, jak i nieruchomości użytkowe oraz instalacje przemysłowe. Funkcjonariusze nie tylko sprawdzają, czy piec został zgłoszony, ale również weryfikują rzetelność podanych danych – w tym klasę urządzenia i wykorzystywane paliwo.
Nowe uprawnienia straży miejskiej od 2024 roku
Zgodnie z przepisami obowiązującymi od 2024 roku, straż miejska otrzymała nowe, rozszerzone uprawnienia, które pozwalają jej jeszcze skuteczniej kontrolować legalność i ekologiczność systemów grzewczych.
Funkcjonariusze mogą obecnie:
- kontrolować zgodność danych z deklaracjami CEEB,
- analizować rodzaj stosowanego paliwa,
- sprawdzać klasę urządzeń grzewczych,
- wystawiać mandaty za niezgłoszenie lub fałszywe informacje.
W przypadku wykrycia uchybień nakładane są mandaty sięgające nawet 5 000 zł. Przepisy te obowiązują także w 2025 roku, a kontrole są realizowane każdego dnia – często bez wcześniejszego uprzedzenia.
Jak uniknąć kary? Terminy i procedura zgłoszeń
Właściciele nieruchomości, którzy jeszcze nie dokonali rejestracji swoich źródeł ciepła w CEEB, wciąż mogą to zrobić – choć powinni się pospieszyć. Nowe instalacje należy zgłosić w ciągu 14 dni od montażu, natomiast dla istniejących urządzeń, które nie zostały dotąd uwzględnione w ewidencji, zaleca się niezwłoczne dopełnienie tego obowiązku.
Zgłoszenia można dokonać na trzy sposoby:
- Online – za pośrednictwem strony Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego,
- Listownie – wysyłając wypełniony formularz do odpowiedniego urzędu,
- Osobiście – składając dokumenty w urzędzie miasta lub gminy.
Ważne: Nawet jeśli termin zgłoszenia został przekroczony, zgłoszenie dokonane przed kontrolą pozwala uniknąć mandatu.
Dane z CEEB kluczowe w walce ze smogiem
Rejestr CEEB to nie tylko narzędzie do egzekwowania przepisów. Dane zbierane w ramach ewidencji są wykorzystywane do walki ze smogiem i planowania polityk środowiskowych. Pozwalają zidentyfikować budynki z przestarzałymi, wysokoemisyjnymi źródłami ciepła, co umożliwia precyzyjne kierowanie wsparcia finansowego – m.in. w ramach programu „Czyste Powietrze”.
W 2024 roku dane z CEEB były szeroko wykorzystywane przy przyznawaniu dofinansowań na wymianę pieców. Podobna praktyka będzie kontynuowana także w 2025 roku.
Nie tylko mandaty. Celem jest edukacja i poprawa jakości powietrza
Choć kontrola zakończona mandatem bywa bolesna finansowo, głównym celem działań straży miejskiej nie jest karanie, lecz edukacja. Lokalne władze – często we współpracy z organizacjami ekologicznymi – prowadzą kampanie informacyjne i programy wymiany pieców, promujące nowoczesne, niskoemisyjne źródła ciepła.
Zgłoszenia do CEEB i kontrole mają służyć nie tylko przestrzeganiu prawa, ale przede wszystkim poprawie jakości powietrza w Polsce. Zanieczyszczenie powietrza nadal pozostaje jednym z największych problemów środowiskowych w kraju – a nowoczesna polityka grzewcza to klucz do jego rozwiązania.
Co dalej? Więcej kontroli, większy zasięg
Rok 2025 przyniesie kontynuację i intensyfikację działań kontrolnych. Planowane jest rozszerzenie kontroli na kolejne obszary – w tym mniejsze miejscowości i tereny wiejskie, gdzie nadal dominują stare piece na paliwa stałe.
Właściciele budynków powinni być gotowi na niezapowiedziane wizyty strażników i upewnić się, że ich urządzenia grzewcze zostały zgłoszone i spełniają wymagania prawne. Brak zgłoszenia, nieprawidłowe dane lub używanie nielegalnego paliwa może skutkować nie tylko mandatem, ale i utratą prawa do dotacji.
Dzięki tym działaniom Polska stopniowo zmierza w kierunku nowoczesnej, bardziej ekologicznej infrastruktury grzewczej, co ma znaczenie zarówno dla zdrowia obywateli, jak i realizacji zobowiązań klimatycznych.
