Nowe świadczenie dla kobiet 45+. Nawet kilka tysięcy złotych

Ministerstwo Zdrowia zapowiada nowe świadczenie finansowane przez NFZ, skierowane do kobiet w wieku okołomenopauzalnym. Już od 2026 roku każda Polka powyżej 45. roku życia będzie mogła skorzystać z refundowanej porady edukacyjnej, której celem jest pomoc w łagodzeniu objawów klimakterium oraz zwiększenie wiedzy na temat tego naturalnego etapu życia.

Menopauza wciąż tematem tabu

Z raportu „Menopauza bez tabu” przygotowanego przez Kulczyk Foundation wynika, że aż 93% Polek nie potrafi poprawnie zdefiniować menopauzy, a 70% uznaje ją za ważny moment w życiu kobiety. Tylko 7% ankietowanych wskazało prawidłową definicję, że menopauza to ostatnia miesiączka. Pozostałe kobiety mylnie utożsamiały ją z okresem poprzedzającym lub następującym po ostatnim krwawieniu.

Ekspertka w zakresie edukacji seksualnej, dr Alicja Długołęcka, komentując te dane, zauważyła, że kobiety nie są edukowane w tym zakresie:

„Na lekcjach biologii są informacje o menstruacji, potem o życiu seksualnym jakoś się mówi, a do menopauzy się raczej nie dociera. […] Wycinamy w ten sposób kilkanaście niezwykle istotnych lat w naszym rozwoju.”

Jak wygląda menopauza z punktu widzenia medycyny?

Menopauza, zgodnie z definicją WHO, to ostatnia miesiączka w życiu kobiety, po której przez 12 miesięcy nie występuje już żadne krwawienie. Zwykle przypada między 45. a 55. rokiem życia. Poprzedza ją klimakterium – okres przekwitania, który może trwać kilka lat. Zmiany hormonalne związane z menopauzą mogą wywoływać uciążliwe objawy, m.in.:

• uderzenia gorąca,
• pocenie się,
• drażliwość,
• bóle stawów,
• spadek libido,
• bezsenność,
• zmęczenie,
• suchość pochwy,
• problemy z koncentracją,
• zawroty głowy.

Medycyna wyróżnia cztery etapy przekwitania:

1. Premenopauza (od ok. 41 r.ż.),
2. Perimenopauza (ok. 46 r.ż.),
3. Menopauza właściwa (ok. 51 r.ż.),
4. Postmenopauza (do końca życia kobiety).

Menopauza w pracy: przemilczany problem

Z raportu IPSOS „Niewidzialne w pracy” z sierpnia 2024 r. wynika, że aż 42% kobiet w wieku 40–55 lat rozważa ograniczenie lub zakończenie pracy zawodowej z powodu objawów okołomenopauzalnych. Wśród najczęstszych problemów wymieniane są:

• przewlekłe zmęczenie,
• bóle głowy i mięśni,
• zaburzenia koncentracji,
• niskie poczucie własnej wartości,
• kołatanie serca,
• zaburzenia nastroju.

Jednocześnie 87% badanych uważa, że wdrożenie dedykowanego wsparcia poprawiłoby ich codzienne funkcjonowanie i stosunek do pracy.

Dominika Kulczyk, założycielka Kulczyk Foundation, komentuje:

„Konieczna jest edukacja i podjęcie realnych działań, które pozwolą na zmianę tego stanu rzeczy.”

Nowe świadczenie od 2026 r. – czego mogą spodziewać się kobiety?

Nowe świadczenie zapowiedziane przez minister zdrowia Izabelę Leszczynę ma wejść w życie na początku 2026 roku. Jego celem będzie porada edukacyjna udzielana przez położną, finansowana ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia.

– „Menopauza nie jest łatwym czasem dla kobiety. Dlatego przygotujemy pakiet rozwiązań dla tej grupy pacjentek” – zapowiedziała Leszczyna podczas Forum Zdrowia Kobiet w Katowicach.

W rozmowie z TVN, minister podkreśliła, że refundowana porada będzie stanowiła motywację dla położnych do udzielania edukacyjnych konsultacji w zakresie menopauzy. Usługa trafi do koszyka świadczeń gwarantowanych, co oznacza, że będzie ogólnodostępna i bezpłatna.

Co kobiety mogą robić już teraz?

Choć porada nie jest jeszcze dostępna w ramach NFZ, Ministerstwo Zdrowia wskazuje na działania, które można podjąć samodzielnie w celu złagodzenia objawów klimakterium. Należą do nich m.in.:

• Regularne posiłki (4–5 dziennie),
• Unikanie żywności wysokoprzetworzonej,
• Duża ilość warzyw i błonnika w diecie,
• Spożywanie produktów mlecznych i ryb morskich,
• Ograniczenie czerwonego mięsa i cukru,
• Dbanie o nawodnienie (minimum 2 litry wody dziennie),
• Co najmniej 7 godzin snu dziennie,
• Aktywność fizyczna (joga, spacery, taniec).

Dodatkowo, warto konsultować się z lekarzem rodzinnym lub ginekologiem w przypadku występowania nasilonych objawów.

Planowane świadczenie to krok w stronę destygmatyzacji menopauzy i zwiększenia dostępności rzetelnej informacji zdrowotnej dla kobiet. Po raz pierwszy państwo w sposób systemowy podejmuje temat, który dotyczy milionów Polek, ale dotychczas był marginalizowany w systemie ochrony zdrowia.

Jeśli program zostanie skutecznie wdrożony, może przyczynić się do lepszego funkcjonowania zawodowego kobiet, zwiększenia ich świadomości zdrowotnej oraz zmniejszenia liczby powikłań związanych z nieleczonymi objawami klimakterium.