Rząd Grenlandii, autonomicznego terytorium Danii, opublikował oficjalny poradnik kryzysowy, który natychmiast wywołał falę niepokoju i masowe zakupy wśród mieszkańców. Chociaż władze uspokajają, że broszura ma charakter czysto prewencyjny i powstała po serii awarii prądu w 2024 roku, jej treść oraz czas publikacji zbiegają się z rosnącymi napięciami geopolitycznymi w regionie Arktyki, w tym z zaostrzoną retoryką dotyczącą ewentualnej aneksji wyspy przez Stany Zjednoczone.
W wytycznych zawarto szczegółowe instrukcje, jak przygotować gospodarstwo domowe na ewentualne długotrwałe przerwy w dostawach prądu, zakłócenia w transporcie towarów oraz ekstremalne warunki pogodowe. Lista zaleceń jest długa i obejmuje nie tylko podstawowe zapasy żywności, ale także alternatywne źródła zasilania i środki obrony. Mieszkańcy stolicy, Nuuk, zareagowali natychmiast, ruszając do sklepów po generatory i pojemniki na wodę, co świadczy o głębokim braku zaufania do oficjalnych zapewnień o prewencyjnym charakterze dokumentu.
Co zaleca rząd? Lista awaryjna dla każdego domu
Opublikowane zalecenia Grenlandii są niezwykle szczegółowe i mają na celu zapewnienie mieszkańcom autonomii na wypadek całkowitego paraliżu infrastruktury. Dokument podkreśla, że każda rodzina powinna być w stanie przetrwać samodzielnie przez określony czas, zanim pomoc państwowa będzie mogła dotrzeć.
Kluczowe elementy „listy awaryjnej” rekomendowane przez grenlandzkie władze obejmują:
- Zapasy wody pitnej: Wystarczające na co najmniej trzy dni dla każdego członka rodziny.
- Żywność trwała: Produkty o długim terminie przydatności, które nie wymagają gotowania (konserwy, suszone produkty).
- Alternatywne źródła energii: Generatory prądu, baterie, powerbanki oraz latarki. Władze podkreślają, że awarie prądu były głównym motorem rozpoczęcia prac nad broszurą.
- Leki i ciepła odzież: Wystarczające zapasy niezbędnych medykamentów oraz ubrania dostosowane do arktycznych warunków.
- Komunikacja: Radiostacje zasilane bateriami lub korbką, umożliwiające odbiór komunikatów rządowych.
- Środki obrony: W broszurze wyraźnie zaznaczono potrzebę posiadania broni myśliwskiej wraz z amunicją, co jest związane z lokalnymi tradycjami, ale w kontekście kryzysu nabiera nowego znaczenia.
Władze zachęcają również do uwzględnienia potrzeb osób starszych, dzieci oraz zwierząt domowych, co ma podnieść ogólną odporność społeczeństwa na zakłócenia.
Reakcja społeczeństwa. Masowy wykup generatorów w Nuuk
Mimo oficjalnych zapewnień, że broszura nie jest sygnałem bezpośredniego zagrożenia, mieszkańcy Grenlandii potraktowali ją jako pilny alert. Lokalne media, takie jak gazeta „Sermitsiaq”, donoszą o gwałtownym wzroście popytu na kluczowe artykuły awaryjne w stolicy.
Generatory prądu i duże pojemniki na wodę zostały wykupione w ciągu zaledwie kilku dni od publikacji. Ten natychmiastowy ruch zakupowy wskazuje na głęboki niepokój, który zdaniem analityków portalu Arctic Today, jest bezpośrednio związany z kontekstem międzynarodowym, a nie tylko z lokalnymi awariami energetycznymi. Choć Grenlandia jest krajem o wysokim poziomie bezpieczeństwa wewnętrznego, jej strategiczne położenie czyni ją celem zainteresowania globalnych mocarstw.
Geopolityczne tło. Napięcia wokół Grenlandii a USA
Publikacja poradnika kryzysowego zbiega się w czasie ze wzmożonymi napięciami geopolitycznymi w Arktyce, które koncentrują się wokół Grenlandii. W ostatnich latach roszczenia i zainteresowanie wyspą wyrażały Stany Zjednoczone, a retoryka Donalda Trumpa i jego współpracowników dotycząca możliwości „pozyskania” Grenlandii zaostrzyła się.
Choć prezydent Trump, podczas wystąpienia na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos, zapewnił, że nie ma zamiaru używać siły, a później wycofał groźbę nałożenia ceł na państwa europejskie, które wysłały siły zbrojne na Grenlandię, te działania tylko podkreślają niestabilność regionu. Mieszkańcy wyspy, choć oddaleni od głównych konfliktów, są świadomi, że ich terytorium stało się punktem zapalnym w grze mocarstw. Broszura, nawet jeśli jest prewencyjna, wzmacnia poczucie, że należy się przygotować na scenariusz niezwiązany z pogodą.
Trend nordycki. Europa szykuje się na najgorsze
Działania Grenlandii wpisują się w szerszy trend widoczny w krajach nordyckich, które w ostatnich latach masowo aktualizują swoje strategie obrony cywilnej i gotowości na wypadek konfliktu. W 2024 roku podobne wytyczne, zachęcające obywateli do gromadzenia zapasów, opublikowały już Szwecja, Finlandia, Dania i Norwegia. Głównym motywem tych działań były obawy związane z agresywną polityką Rosji.
Obecnie, jak zauważa New York Times, część tych państw wyraża niepokój również wobec działań USA. W kontekście europejskim, te zalecenia stanowią pilny sygnał dla innych krajów, w tym Polski, o konieczności wzmocnienia indywidualnej odporności cywilnej. Eksperci ds. bezpieczeństwa podkreślają, że gotowość na kryzys, czy to naturalny, czy geopolityczny, jest obecnie absolutną koniecznością, a lista grenlandzka może służyć jako praktyczny wzór do naśladowania w każdym europejskim domu.
