Włączasz telefon, próbujesz sprawdzić pocztę, ale mobilny internet milczy. Aplikacja bankowa nie działa, nawigacja GPS nie może pobrać map. To nie musi być chwilowa awaria sieci. W Polsce trwa masowe wyłączanie sieci 3G, technologii, która przez dwie dekady kształtowała mobilny internet. Proces ten, choć kluczowy dla rozwoju szybszych sieci 4G i 5G, stwarza poważne problemy dla posiadaczy starszych urządzeń i niewymienionych kart SIM.
W styczniu 2026 roku większość dużych operatorów w Polsce albo zakończyła już proces wygaszania 3G, albo jest w jego zaawansowanej fazie. Celem jest zwolnienie cennego pasma częstotliwości 900 MHz, aby przeznaczyć je na znacznie wydajniejsze technologie. Choć dla 95% Polaków zmiana ta oznacza szybszy i stabilniejszy internet, dla pozostałych 5% jest to sygnał, że nadszedł czas na wymianę sprzętu. Kluczowe jest sprawdzenie, czy posiadany telefon obsługuje 4G LTE oraz czy karta SIM wspiera technologię VoLTE, zanim sieć 3G zniknie także w twoim regionie.
Polska żegna 3G. Którzy operatorzy już zakończyli proces?
Proces wyłączania technologii 3G w Polsce nie jest już planem na przyszłość, ale faktem. Rozpoczęty kilka lat temu przez T-Mobile, dziś dotyczy niemal wszystkich użytkowników krajowych sieci. Harmonogramy są różne, ale cel pozostaje ten sam: uwolnić pasmo 900 MHz i zredukować koszty utrzymania przestarzałej infrastruktury.
T-Mobile był pionierem w tym zakresie, kończąc wyłączanie 3G już w połowie 2023 roku. Decyzja ta była sygnałem dla rynku, że era mobilnego internetu opartego na 3G dobiegła końca. W ślad za nim poszedł Orange, który po ponad dwóch latach stopniowego wygaszania nadajników, zakończył proces w listopadzie 2025 roku. Oznacza to, że ponad 12 000 stacji bazowych Orange w całym kraju działa już wyłącznie w technologiach 2G, 4G i 5G.
Obecnie największy etap zmian przechodzi sieć Play. Operator ten rozpoczął modernizację w kwietniu 2025 roku i na początku 2026 roku wyłączył 3G już w większości kluczowych regionów, w tym w województwach łódzkim, śląskim, wielkopolskim, podkarpackim, podlaskim i małopolskim. Z mapy zasięgu 3G zniknęły też duże aglomeracje, takie jak Warszawa, Białystok, Lublin, Łódź, Rzeszów i Toruń. Play planuje całkowite zakończenie wyłączania 3G do końca 2027 roku, co oznacza, że w ciągu najbliższych miesięcy kolejne regiony stracą dostęp do tej sieci.
Jedynym operatorem, który dopiero startuje z procesem, jest Plus. Firma ogłosiła rozpoczęcie przygotowań pod koniec listopada 2025 roku. Choć oficjalny horyzont czasowy obejmuje okres do 2027 roku, konkretne daty i szczegółowy harmonogram prac dla poszczególnych województw nie zostały jeszcze publicznie ujawnione. Niemniej jednak, perspektywa jest jasna: do 2027 roku sieć 3G w Polsce stanie się reliktem przeszłości.
Dlaczego operatorzy rezygnują z popularnej technologii?
Rezygnacja z 3G nie jest kaprysem, lecz strategiczną koniecznością podyktowaną efektywnością i przyszłością komunikacji mobilnej. Głównym powodem jest pasmo częstotliwości 900 MHz, które jest obecnie zajęte przez starzejącą się technologię. To pasmo jest niezwykle cenne, ponieważ ma doskonałe właściwości propagacyjne, co oznacza, że zapewnia świetny zasięg wewnątrz budynków i na terenach słabo zaludnionych.
Operatorzy potrzebują tego pasma, aby znacząco zwiększyć pojemność i zasięg sieci 4G LTE oraz rozwijać 5G. Przeniesienie 900 MHz na LTE pozwala na osiągnięcie szybszego mobilnego internetu i poprawę jakości połączeń głosowych. Orange podaje, że po tym zabiegu ruch w technologii VoLTE (rozmowy przez 4G) wzrósł o 25 punktów procentowych w ciągu dwóch lat i dziś przekracza 85% całego ruchu głosowego. To niezbity dowód na to, że 3G stało się zbędnym obciążeniem.
Kwestie ekonomiczne również odgrywają tu kluczową rolę. Utrzymywanie starej infrastruktury 3G generuje wysokie koszty operacyjne, w tym zużycie energii i konieczność serwisowania. Wyłączenie tej technologii pozwala operatorom na milionowe oszczędności rocznie, które mogą być przekierowane na rozwój nowoczesnych, energooszczędnych sieci 5G. Warto zaznaczyć, że Polska wpisuje się w globalny trend – duże kraje, takie jak Niemcy, Wielka Brytania czy Stany Zjednoczone, zakończyły proces wygaszania 3G już w latach 2021-2022.
Kto straci mobilny internet? Lista zagrożonych urządzeń
Choć dla większości użytkowników przejście na 4G jest automatyczne, istnieje grupa Polaków, którzy muszą podjąć natychmiastowe działania, aby nie stracić dostępu do mobilnego internetu. Problem dotyczy dwóch głównych grup:
1. Posiadacze starszych telefonów. Są to głównie smartfony wyprodukowane przed 2012 rokiem, które nie obsługują standardu 4G LTE. W tej grupie znajdują się m.in. pierwsze generacje telefonów z systemem Android, a także starsze modele Apple, takie jak iPhone 4 i wcześniejsze. Po wyłączeniu 3G urządzenia te będą mogły korzystać jedynie z sieci 2G. Oznacza to, że zachowają możliwość prowadzenia rozmów i wysyłania SMS-ów, ale stracą dostęp do mobilnego internetu. Przeglądanie stron, używanie komunikatorów czy nawigacji stanie się niemożliwe.
2. Użytkownicy starych kart SIM. Nawet jeśli posiadasz nowoczesny telefon, który obsługuje 4G, możesz mieć problem, jeśli twoja karta SIM jest bardzo stara. Operatorzy, w tym Orange i T-Mobile, przez lata oferowali karty, które wspierały wyłącznie 2G i 3G. Aby korzystać z LTE i VoLTE, konieczna jest wymiana karty SIM na nową, obsługującą 4G. Na szczęście, jest to prosta i zazwyczaj bezpłatna procedura, którą można wykonać w salonie operatora, okazując dowód osobisty.
Warto pamiętać, że jeśli twój telefon obsługuje 4G LTE, ale utracił możliwość wykonywania połączeń po wyłączeniu 3G, oznacza to, że nie obsługuje on VoLTE. W takim przypadku, aby zadzwonić, urządzenie musiałoby przełączyć się na 2G, co nie zawsze jest płynne i może prowadzić do przerw w dostępie do danych. Dlatego tak ważne jest sprawdzenie ustawień i aktywacja VoLTE.
Jak sprawdzić, czy telefon przetrwa zmianę? Praktyczne kroki
Dla własnego spokoju i pewności, że nie zostaniesz odcięty od mobilnego internetu, wykonaj poniższe kroki:
1. Sprawdź, czy twój telefon obsługuje LTE.
- Android: Wejdź w Ustawienia → Sieć komórkowa (lub Połączenia) → Tryb sieci. Jeśli na liście widnieje opcja LTE/4G lub 5G, jesteś bezpieczny.
- iPhone: Ustawienia → Dane komórkowe → Opcje danych komórkowych → Głos i dane. Upewnij się, że zaznaczona jest opcja LTE.
2. Sprawdź status karty SIM i VoLTE.
Wiele sieci oferuje proste narzędzia do weryfikacji. Na przykład, użytkownicy Orange mogą wysłać bezpłatnego SMS-a o treści KARTA na numer 80233, aby otrzymać informację zwrotną o kompatybilności telefonu i karty SIM z LTE oraz VoLTE.
3. Aktywuj VoLTE (Voice over LTE).
VoLTE to technologia umożliwiająca prowadzenie rozmów głosowych w sieci 4G, co jest kluczowe po wyłączeniu 3G. Aktywacja często jest domyślna, ale warto ją zweryfikować:
- Android: Ustawienia → Sieć komórkowa → Połączenia VoLTE (lub podobna nazwa). Opcja musi być włączona.
- iPhone: Ustawienia → Dane komórkowe → Opcje danych komórkowych → Głos i dane → Upewnij się, że VoLTE jest aktywne.
Jeżeli twój telefon jest starszy niż 10 lat lub karta SIM nie obsługuje LTE, konieczna jest wymiana sprzętu lub wizyta u operatora. Wymiana karty SIM jest zazwyczaj darmowa i zajmuje tylko kilka minut.
2G zostaje. Dlaczego najstarsza technologia jest wciąż potrzebna?
Paradoksalnie, operatorzy wyłączają młodszą sieć 3G, pozostawiając aktywną prehistoryczną sieć 2G. Ten standard, wprowadzony w XX wieku, jest wciąż niezbędny ze względów praktycznych, choć jego rola jest ograniczona do podstawowych połączeń głosowych i transmisji danych o bardzo niskiej przepustowości.
Głównym powodem utrzymywania 2G jest obsługa urządzeń typu M2M (Machine-to-Machine). Obejmuje to liczniki prądu i wody, systemy alarmowe, parkometry, bankomaty i różnego rodzaju czujniki, które komunikują się na minimalnym poziomie energetycznym i przepustowości. Wyłączenie 2G oznaczałoby paraliż dla tych systemów.
Operatorzy mają już plany wyłączenia 2G, ale terminy są odległe. Orange celuje w koniec 2028 roku, z możliwością przedłużenia do 2030. T-Mobile i Play przewidują wyłączenie 2G po zakończeniu procesu z 3G, czyli najwcześniej w latach 2028-2029. Plus jako jedyny planuje wyłączenie obu starszych technologii (2G i 3G) w podobnym horyzoncie czasowym, czyli do 2027 roku. Na razie jednak, sieć 2G pozostaje niezawodną rezerwą dla połączeń głosowych.
Podsumowanie: Zmiana, która przyspiesza polski internet
Wyłączenie sieci 3G to symboliczny koniec ery, która rozpoczęła się w Polsce w 2005 roku i umożliwiła masowy dostęp do mobilnego internetu. Choć dla części użytkowników oznacza to konieczność wymiany sprzętu, dla większości Polaków jest to krok ku przyszłości, gwarantujący szybsze i stabilniejsze połączenia.
Praktyczna lista kontrolna dla czytelnika:
- Sprawdź model telefonu: Jeśli został wyprodukowany przed 2013 rokiem, prawdopodobnie będziesz musiał go wymienić.
- Wymień kartę SIM: Jeśli masz starą kartę 2G/3G, udaj się do operatora po darmową kartę obsługującą LTE.
- Aktywuj VoLTE: Upewnij się, że w ustawieniach telefonu masz włączoną opcję VoLTE, aby rozmowy głosowe działały płynnie w sieci 4G.
- Korzystaj z szybszego internetu: Po przeniesieniu pasma 900 MHz na 4G, zasięg i prędkość mobilnego internetu powinny znacząco się poprawić, zwłaszcza wewnątrz budynków.
