Dobra wiadomość dla milionów polskich seniorów. Marcowa waloryzacja emerytur i rent w 2026 roku będzie wyższa, niż pierwotnie zakładał rząd. Zamiast prognozowanego wskaźnika, świadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) wzrosną o 5,3 proc., co oznacza realną korzyść finansową dla beneficjentów.
Decyzja ta, potwierdzona przez Radę Nadzorczą ZUS, jest bezpośrednią konsekwencją dynamicznych zmian w polskiej gospodarce, przede wszystkim wyższej inflacji oraz znaczącego realnego wzrostu wynagrodzeń w minionym roku. Chociaż różnica między nowym a starym wskaźnikiem wydaje się niewielka (0,42 punktu procentowego), w skali kraju przekłada się ona na miliardowe wydatki z budżetu państwa, a w skali indywidualnej – na zauważalną poprawę comiesięcznego przelewu.
Korekta wskaźnika waloryzacji jest kluczowa, ponieważ wpływa nie tylko na podstawowe świadczenia, ale także automatycznie podnosi wysokość dodatkowych rocznych świadczeń, czyli popularnych „trzynastek” i „czternastek”. To czyni ten temat jednym z najważniejszych dla portfeli seniorów w 2026 roku.
Dlaczego wskaźnik waloryzacji wzrósł do 5,3%?
Coroczna waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych, regulowana Ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, ma na celu ochronę realnej wartości wypłacanych świadczeń przed inflacją. Wskaźnik waloryzacji jest obliczany na podstawie dwóch kluczowych składowych:
- Średnioroczny wskaźnik inflacji w gospodarstwach domowych emerytów i rencistów.
- Co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.
Początkowe założenia budżetowe na rok 2026 przewidywały, że wskaźnik waloryzacji wyniesie 4,88 proc. Ostateczne dane makroekonomiczne, opublikowane pod koniec roku budżetowego, zweryfikowały jednak te prognozy. Jak potwierdził Łukasz Kozłowski, reprezentujący organizacje pracodawców w radzie nadzorczej ZUS, rzeczywisty wskaźnik osiągnął poziom 5,3 proc.
Ta różnica wynika przede wszystkim z lepszych, niż oczekiwano, wyników gospodarczych w zakresie wzrostu płac. Wyższy realny wzrost wynagrodzeń oznacza, że państwo musi zrekompensować seniorom nie tylko inflację, ale także ich udział we wzroście zamożności społeczeństwa. To jest mechanizm gwarantujący, że świadczenia emerytalne nie tracą na wartości w stosunku do szybko rosnących pensji.
O ile realnie wzrosną świadczenia seniorów?
Choć 0,42 punktu procentowego różnicy może wydawać się abstrakcyjną wartością, dla indywidualnego emeryta oznacza to konkretną kwotę, którą zobaczy na swoim koncie co miesiąc, począwszy od marca 2026 roku.
Aby zilustrować skalę zmiany, warto posłużyć się przykładem najniższej emerytury obowiązującej w poprzednim roku. Zakładając, że minimalne świadczenie wynosiło 1800 zł brutto:
- Przy pierwotnej prognozie waloryzacji (4,88 proc.), świadczenie wzrosłoby do około 1888 zł brutto.
- Przy ostatecznym wskaźniku waloryzacji (5,3 proc.), świadczenie wzrasta do około 1895 zł brutto.
Oznacza to, że emeryt pobierający minimalne świadczenie otrzyma około 7 zł miesięcznie więcej, niż wynikało z wcześniejszych, bardziej ostrożnych prognoz. W skali całego roku daje to dodatkowe kilkadziesiąt złotych, które mogą stanowić istotne wsparcie dla najmniej zamożnych seniorów.
W przypadku osób pobierających wyższe świadczenia, różnica jest odpowiednio większa. Na przykład, emeryt otrzymujący 3500 zł brutto zyska dodatkowo około 14,70 zł miesięcznie względem pierwotnych prognoz. Chociaż nie są to kwoty rewolucyjne, stanowią one dowód na to, że system emerytalny w pełni uwzględnił aktualną dynamikę gospodarczą.
Miliardy złotych dodatkowych kosztów. Czy FUS jest zagrożony?
Skala waloryzacji w Polsce jest ogromna, ponieważ obejmuje miliony świadczeniobiorców. Wzrost wskaźnika o 0,42 pkt proc. generuje więc gigantyczne koszty dla budżetu państwa. Całkowity koszt marcowej waloryzacji w 2026 roku szacowany jest na około 24,8 mld zł.
Co istotne, ostateczny wskaźnik waloryzacji wymusił na systemie emerytalnym wyasygnowanie dodatkowych 2 mld zł względem kwot pierwotnie zakładanych w ustawie budżetowej na 2026 rok.
Mimo tak dużej nadwyżki, eksperci uspokajają, że kondycja Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (FUS) jest stabilna. Dzięki wysokim wpływom ze składek, będących efektem dobrej sytuacji na rynku pracy i wysokiego zatrudnienia w ostatnich latach, FUS posiada odpowiednie rezerwy. Oznacza to, że sfinansowanie podwyżek jest możliwe bez konieczności zwiększania dotacji z budżetu państwa ponad już zaplanowany poziom, co jest sygnałem wiarygodności finansowej systemu.
Wyższa waloryzacja a „trzynastki” i „czternastki”
Wyższa waloryzacja marcowa ma bezpośredni wpływ na wysokość dodatkowych rocznych świadczeń pieniężnych, czyli tzw. 13. i 14. emerytury. Zasady wypłaty tych świadczeń, określone w dedykowanych ustawach, są ściśle powiązane z kwotą najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku.
Ponieważ najniższa emerytura wzrasta do 1895 zł brutto, automatycznie wzrasta również wysokość 13. emerytury, która jest wypłacana w kwocie minimalnego świadczenia.
Rząd musi zatem uwzględnić te korekty w wydatkach na świadczenia dodatkowe. Szacuje się, że na sfinansowanie wyższych kwot 13. i 14. emerytury w całym 2026 roku budżet państwa będzie musiał wydać dodatkowe 2 mld zł.
Łącznie, korekta wskaźnika waloryzacji z 4,88 proc. do 5,3 proc. generuje dla finansów publicznych dodatkowe obciążenie w wysokości 4 mld zł w skali całego roku (2 mld zł na waloryzację podstawową plus 2 mld zł na świadczenia dodatkowe).
Co seniorzy powinni wiedzieć o waloryzacji 2026?
Dla seniorów najważniejsze jest to, że podwyżka jest realizowana automatycznie i nie wymaga składania żadnych wniosków. ZUS zastosuje nowy wskaźnik do wszystkich świadczeń emerytalno-rentowych od 1 marca 2026 roku. Warto pamiętać o kilku kluczowych faktach:
- Wskaźnik końcowy: 5,3 proc.
- Termin obowiązywania: Od 1 marca 2026 r.
- Wzrost minimalnej emerytury: Do około 1895 zł brutto.
- Wpływ na 13. emeryturę: Kwota trzynastki będzie równa nowej, wyższej kwocie minimalnej emerytury.
Wyższa waloryzacja jest dowodem na to, że system świadczeń w Polsce reaguje na dynamiczne zmiany gospodarcze, gwarantując seniorom udział we wzroście zamożności. Chociaż wzrost świadczeń zwaloryzowanych o 5,3 proc. nie zrekompensuje w pełni rosnących kosztów życia dla każdego, jest to wynik lepszy niż pierwotnie oczekiwano, co stanowi pozytywny sygnał dla domowych budżetów.
