Wstrząsające fakty ujrzały światło dzienne w diecezji sosnowieckiej, która od lat zmaga się z serią obyczajowych i kryminalnych skandali. 12 lutego 2026 roku Komisja „Wyjaśnienie i Naprawa”, powołana do zbadania nadużyć w strukturach kościelnych, zaprezentowała pierwszą część swojego raportu. Wyniki prac sześcioosobowego zespołu ekspertów są porażające: zidentyfikowano 29 osób oskarżonych i podejrzanych o wykorzystywanie seksualne osób małoletnich. Wśród nich zdecydowaną większość stanowią duchowni, ale lista obejmuje również osoby świeckie pełniące kluczowe funkcje w parafiach. Publikacja dokumentu to przełomowy moment w historii polskiego Kościoła, mający na celu nie tylko rozliczenie sprawców, ale przede wszystkim oddanie głosu ofiarom, które przez dekady pozostawały w cieniu „dantejskich scen” rozgrywających się za zamkniętymi drzwiami plebanii i seminariów.
Przewodniczący komisji, Tomasz Krzyżak, podczas konferencji w Dąbrowie Górniczej podkreślił, że raport jest wynikiem bezprecedensowego dostępu do kościelnych archiwów, akt prokuratorskich oraz policyjnych. Dokument opisuje stan wiedzy na koniec stycznia 2026 roku i stanowi fundament pod dalsze działania naprawcze zapowiedziane przez biskupa Artura Ważnego. Skala ujawnionych nadużyć, obejmująca nie tylko pedofilię, ale także tajemnicze zgony, oszustwa finansowe oraz głośne incydenty obyczajowe, stawia diecezję sosnowiecką w centrum ogólnopolskiej debaty o odpowiedzialności instytucji religijnych za bezpieczeństwo najmłodszych.
Szczegółowe dane z raportu: 23 duchownych na liście oskarżonych
Analiza przygotowana przez komisję rzuca światło na strukturę personalną sprawców związanych z diecezją. Z 29 zidentyfikowanych osób, aż 23 to duchowni. Pozostałe sześć osób to pracownicy świeccy, którzy ze względu na pełnione funkcje mieli ułatwiony kontakt z dziećmi i młodzieżą. Wśród nich znaleźli się:
- Animatorzy wspólnot dla dziewcząt i chłopców w wieku szkolnym,
- Organista pracujący w jednej z parafii,
- Katecheta prowadzący zajęcia z dziećmi,
- Członek seminarium oraz zakonnik.
Eksperci zaznaczają, że prezentowana liczba 29 osób może nie być ostateczna. Komisja ma pełną świadomość, że nie wszystkie osoby skrzywdzone zdecydowały się dotychczas na ujawnienie swojej tragedii. Raport ma być sygnałem dla ofiar, że ich głos jest słyszany, a instytucja nie zamierza dłużej ukrywać niewygodnej prawdy. Skupienie się na perspektywie osób skrzywdzonych, a nie tylko na typologii sprawców, to nowa jakość w procedowaniu tego typu spraw w Polsce.
Bilans spraw karnych: Od wyroków po zgłoszenia do prokuratury
Komisja „Wyjaśnienie i Naprawa” przedstawiła konkretne dane dotyczące statusu prawnego zidentyfikowanych przypadków. Sytuacja prawna oskarżonych jest zróżnicowana i obejmuje zarówno sprawy zakończone, jak i te, które dopiero trafią na wokandę. Według raportu:
- Siedem przypadków dotyczy przestępstw już stwierdzonych, w których sprawcy zostali prawomocnie ukarani.
- Czterech domniemanych sprawców już nie żyje, co uniemożliwia przeprowadzenie pełnego procesu karnego, ale nie zamyka drogi do wyjaśnienia okoliczności ich czynów.
- Trzy osoby aktualnie oczekują na rozstrzygnięcia w toczących się procesach przed sądami państwowymi.
- Dziesięć przypadków jest w fazie intensywnego badania – osiem z nich komisja oficjalnie zgłosiła do prokuratury, a pięć zostanie rozpatrzonych na gruncie prawa kanonicznego.
Pozostałe pięć przypadków wymaga dalszej weryfikacji i zebrania dodatkowego materiału dowodowego. Przewodniczący Tomasz Krzyżak zaznaczył, że komisja dysponowała pełnym wglądem w teczki księży oraz korespondencję kurialną, co pozwoliło na rzetelne odtworzenie ścieżki awansów i przenosin osób podejrzanych między parafiami.
Mroczna kronika wydarzeń: Orgie, morderstwa i pornografia dziecięca
Raport komisji stanowi podsumowanie czarnej serii zdarzeń, które w ostatnich latach wstrząsały opinią publiczną w Polsce. Diecezja sosnowiecka stała się symbolem upadku standardów moralnych w niektórych kręgach duchowieństwa. Do najbardziej drastycznych incydentów, które stały się przedmiotem analizy, należą:
Głośna „impreza seksualna” w parafii pw. NMP Anielskiej w Dąbrowie Górniczej, podczas której interweniować musiały służby medyczne i policja. Wydarzenie to obnażyło brak nadzoru nad zachowaniem części duchownych. Kolejnym szokującym punktem jest sprawa księdza Jacka K., u którego zabezpieczono materiały z pornografią dziecięcą oraz treści pedofilskie. Komisja bada również wątki kryminalne, w tym tragiczne zabójstwo diakona i powiązane z nim samobójstwo księdza, które wstrząsnęło lokalną społecznością.
Oprócz przestępstw na tle seksualnym, raport wspomina o nieprawidłowościach gospodarczych i oszustwach finansowych, których dopuszczali się niektórzy duchowni. Systemowy brak transparentności przez lata pozwalał na ukrywanie nadużyć, co doprowadziło do powstania patologicznych struktur wewnątrz diecezji.
Nowa era w diecezji? Pełny dostęp do tajnych archiwów Kościoła
Kluczowym elementem prac komisji była otwartość nowego ordynariusza, biskupa Artura Ważnego. Od objęcia urzędu w 2024 roku, hierarcha postawił na radykalną transparentność. Komisja, w skład której wchodzą specjaliści z zakresu prawa kanonicznego, psychologii, historii oraz archiwistyki, otrzymała nieograniczony dostęp do zasobów bieżących i archiwalnych. Jest to sytuacja rzadko spotykana w polskim Kościele, gdzie dostęp do „tajnych archiwów” kurii był dotychczas mocno ograniczony.
Dzięki temu badacze mogli przeanalizować nie tylko same akty przemocy, ale także mechanizmy ich tuszowania. „Zajmujemy się ludzką krzywdą, która jest powiązana z przestępstwem” – deklarują członkowie komisji. Ich praca nie kończy się na publikacji raportu. Dokument ma być punktem wyjścia do stworzenia systemowych zabezpieczeń, które uniemożliwią powtórzenie się podobnych tragedii w przyszłości.
Jak zgłosić krzywdę? Ważne dane kontaktowe dla ofiar i świadków
Komisja „Wyjaśnienie i Naprawa” apeluje do wszystkich osób, które posiadają jakąkolwiek wiedzę na temat nadużyć w diecezji sosnowieckiej, o kontakt. Każde zgłoszenie jest traktowane z najwyższą poufnością, a dane osób skrzywdzonych w raporcie zostały zanonimizowane w celu ochrony ich prywatności. Jeśli byłeś świadkiem lub ofiarą, możesz skorzystać z następujących kanałów komunikacji:
- Telefon: 571 805 53 (czynny w dni robocze w godz. 9:00-17:00)
- E-mail: SOSnowieckomisja@proton.me
- Adres korespondencyjny: ul. Wspólna 61 lok. 103, 00-687 Warszawa (z dopiskiem „Komisja Wyjaśnienie i Naprawa”)
Dalsze kroki i reakcja episkopatu zostaną przedstawione podczas kolejnej konferencji w Warszawie, gdzie biskup Artur Ważny odniesie się do ustaleń raportu. Dla wiernych i opinii publicznej jest to jasny sygnał: czas milczenia w diecezji sosnowieckiej definitywnie się skończył, a priorytetem staje się zadośćuczynienie ofiarom i głęboka reforma struktur kościelnych.

