Tragedia w DPS w Szczawnie. Jedna osoba nie żyje, a seniorzy tracą dom na miesiące

Wstrząsające wydarzenia w województwie lubuskim dobiegły końca pod względem działań ratowniczych, ale ich skutki będą odczuwalne przez długie miesiące. W niedzielny poranek strażacy oficjalnie zakończyli działania na terenie Domu Pomocy Społecznej w Szczawnie koło Krosna Odrzańskiego. Bilans sobotniego pożaru jest tragiczny: jedna osoba nie żyje, a dziewięć kolejnych z poważnymi obrażeniami trafiło do szpitali. Ewakuacja blisko stu pensjonariuszy, z których większość to osoby o ograniczonej sprawności ruchowej, była jedną z najtrudniejszych operacji logistycznych w regionie w ostatnich latach. Obecnie budynek został przekazany lokalnemu starostwu, jednak powrót do normalności wydaje się odległą perspektywą.

Sytuacja na miejscu zdarzenia była dramatyczna. Ogień, który wybuchł w sobotę, błyskawicznie rozprzestrzenił się na kluczowe części obiektu, odcinając drogi ucieczki i generując potężne zadymienie. Choć systemy przeciwpożarowe zadziałały, specyfika placówki i stan zdrowia jej mieszkańców sprawiły, że każda minuta była na wagę złota. Służby ratunkowe musiały mierzyć się nie tylko z żywiołem, ale i z ogromnym wyzwaniem, jakim jest bezpieczne wyniesienie osób leżących i poruszających się na wózkach inwalidzkich w warunkach zerowej widoczności.

Bilans tragicznego pożaru w Szczawnie

Oficjalne dane potwierdzone przez służby medyczne i straż pożarną są niepokojące. W wyniku pożaru śmierć poniosła jedna osoba, której życia mimo natychmiastowej pomocy nie udało się uratować. Dziewięciu innych pensjonariuszy zostało przetransportowanych do okolicznych szpitali. Jak informują ratownicy, w momencie przekazywania ich pod opiekę lekarzy, pacjenci byli przytomni, jednak cierpieli z powodu poparzeń oraz podtrucia toksycznymi produktami spalania. Ich stan jest monitorowany, a lekarze walczą o zminimalizowanie skutków wdychania gęstego, czarnego dymu.

Ewakuacja objęła łącznie niemal stu mieszkańców DPS-u. Większość z nich to seniorzy, dla których pożar był nie tylko zagrożeniem życia, ale i potężnym wstrząsem psychicznym. Strażacy podkreślają, że akcja była wyjątkowo wymagająca. Mł. bryg. Arkadiusz Kaniak, rzecznik lubuskich strażaków, wskazał, że największym wyzwaniem nie była sama konstrukcja budynku, lecz mobilność osób w nim przebywających. Mimo że klatki schodowe były szerokie, a systemy oddymiające sprawne, tempo opuszczania budynku przez osoby starsze drastycznie wydłużało czas operacji.

Akcja ratunkowa w ekstremalnych warunkach

Straż pożarna, która opuściła teren w niedzielę rano, dokonała szczegółowej analizy przebiegu zdarzenia. Budynek DPS w Szczawnie był teoretycznie dobrze przygotowany na wypadek ognia. Zastosowano w nim nowoczesne klapy oddymiające oraz szerokie ciągi komunikacyjne, co w wielu przypadkach zapobiegło jeszcze większej tragedii. Jednak intensywność pożaru w lewym skrzydle budynku była tak duża, że ogień szybko przedostał się na pierwsze piętro, a następnie zagroził konstrukcji dachu.

Najtrudniejszym momentem było opanowanie ognia na wyższych kondygnacjach. Strażacy musieli podjąć decyzję o intensywnym laniu wody, co z jednej strony ugasiło zarzewia ognia na dachu, ale z drugiej – doprowadziło do poważnego zalania drugiego piętra. W efekcie budynek ucierpiał nie tylko z powodu płomieni, ale również wskutek działań gaśniczych i wszechobecnego dymu, który wniknął w strukturę ścian i wyposażenia. Eksperci budowlani będą musieli teraz ocenić, czy konstrukcja nośna nie została naruszona przez wysoką temperaturę.

Gdzie trafią ewakuowani pensjonariusze?

Logistyka po zakończeniu akcji gaśniczej stała się priorytetem dla władz województwa. Wojewoda lubuski wraz ze starostą krośnieńskim osobiście koordynowali proces relokacji seniorów. Ponieważ budynek w Szczawnie nie nadaje się do użytku, konieczne było znalezienie bezpiecznego schronienia dla blisko stu osób w ciągu zaledwie kilku godzin. Pensjonariusze zostali początkowo przewiezieni do lokalnej świetlicy, gdzie zapewniono im opiekę medyczną, ciepłe posiłki i wsparcie psychologiczne.

Ostatecznie mieszkańcy DPS zostali rozdzieleni pomiędzy 11 różnych placówek na terenie całego województwa lubuskiego. Zastosowano model rozproszenia, aby nie przeciążyć żadnego z ośrodków przyjmujących.

• Największa grupa, licząca 19 osób, trafiła do Domu Kombatanta w Krośnie Odrzańskim.
• Do pozostałych dziesięciu placówek skierowano po 7-10 osób.
• Zapewniono im ciągłość opieki medycznej oraz dostęp do niezbędnych leków, które zostały zabezpieczone w trakcie ewakuacji.

Władze podkreślają, że jest to rozwiązanie tymczasowe, choć termin „tymczasowości” może oznaczać nawet kilka miesięcy rozłąki z ich dotychczasowym miejscem zamieszkania.

Stan techniczny budynku i perspektywy remontu

Zniszczenia w DPS w Szczawnie są bardzo poważne. Najbardziej ucierpiało lewe skrzydło oraz całe pierwsze piętro, gdzie ogień był najbardziej intensywny. Drugie piętro, choć uniknęło bezpośredniego kontaktu z płomieniami, jest w znacznym stopniu zniszczone przez wodę i dym. Strażacy i inspektorzy budowlani nie mają złudzeń – obiekt wymaga generalnego remontu, który obejmie nie tylko odświeżenie ścian, ale prawdopodobnie wymianę instalacji, stolarki okiennej oraz naprawę dachu.

Decyzja o tym, kiedy pierwsi mieszkańcy będą mogli wrócić do placówki, zależy od szczegółowych ekspertyz technicznych. Lokalne władze rozważają scenariusz etapowego przywracania budynku do użytku. Jeśli uda się szybko odizolować zniszczone skrzydło i przeprowadzić niezbędne prace sanitarno-porządkowe w mniej uszkodzonej części, część seniorów mogłaby wrócić wcześniej. Niemniej jednak, pełna renowacja i usunięcie zapachu spalenizny to proces, który potrwa minimum kilka miesięcy. Koszty naprawy mogą sięgać setek tysięcy złotych, co będzie ogromnym obciążeniem dla budżetu starostwa.

Procedury bezpieczeństwa w placówkach opiekuńczych

Tragedia w Szczawnie wywołuje ogólnopolską dyskusję na temat bezpieczeństwa pożarowego w domach pomocy społecznej. Eksperci do spraw BHP i ochrony przeciwpożarowej wskazują, że przypadek ten pokazuje brutalną prawdę: nawet najlepsze systemy techniczne mogą okazać się niewystarczające, gdy mamy do czynienia z dużą liczbą osób o ograniczonej mobilności. Kluczowym elementem w takich sytuacjach pozostaje personel i procedury szybkiej ewakuacji poziomej (przemieszczanie pacjentów do bezpiecznych stref na tym samym piętrze).

Rodziny osób przebywających w podobnych placówkach powinny zwrócić uwagę na regularność przeprowadzanych ćwiczeń ewakuacyjnych oraz stan techniczny dróg pożarowych. W 2025 roku standardy bezpieczeństwa w DPS-ach mają zostać zaostrzone, ze szczególnym uwzględnieniem systemów wczesnego wykrywania dymu bezpośrednio połączonych ze strażą pożarną (tzw. monitoring pożarowy). Przykład Szczawna posłuży prawdopodobnie jako studium przypadku dla służb w całej Polsce, mające na celu wypracowanie jeszcze skuteczniejszych metod ratowania osób starszych w sytuacjach kryzysowych.

Obecnie najważniejszym zadaniem dla starostwa jest zapewnienie stabilizacji pensjonariuszom w nowych miejscach pobytu oraz rozpoczęcie procedur ubezpieczeniowych, które pozwolą sfinansować odbudowę domu. Dla seniorów ze Szczawna najbliższe tygodnie będą czasem adaptacji do nowych warunków, podczas gdy śledczy będą ustalać bezpośrednią przyczynę wybuchu ognia, która na ten moment pozostaje nieznana.