Prezydent Donald Trump wygłosił najdłuższe orędzie o stanie państwa w historii USA, trwające aż 1 godzinę i 48 minut. Wystąpienie przed połączonymi izbami Kongresu stało się manifestem nowej ery, którą amerykański przywódca określił mianem „złotego wieku”. Trump, podsumowując rok swojej prezydentury, przekonywał, że Stany Zjednoczone dokonały transformacji, jakiej świat wcześniej nie widział. Jednak obok entuzjazmu dotyczącego gospodarki, w przemówieniu wybrzmiały poważne ostrzeżenia pod adresem Iranu oraz zapowiedzi radykalnych zmian w systemie podatkowym i polityce obronnej NATO. Dla opinii publicznej to jasny sygnał: Waszyngton wraca do polityki twardej ręki i nie zamierza ustępować w kluczowych kwestiach bezpieczeństwa globalnego.
Ostre ostrzeżenie dla Iranu: „Nigdy nie pozwolę na broń jądrową”
Kwestia Iranu zdominowała zagraniczną część orędzia. Donald Trump w bezkompromisowy sposób odniósł się do działań Teheranu, nazywając tamtejsze władze „okropnymi ludźmi”. Prezydent ujawnił drastyczne dane, według których w ostatnich miesiącach w Iranie zastrzelono lub powieszono 32 tysiące uczestników protestów. Choć Trump zadeklarował chęć uregulowania stosunków drogą dyplomatyczną, postawił twardy warunek: Ameryka nigdy nie usłyszała „czarodziejskich słów”, że Iran rezygnuje z ambicji nuklearnych.
Sytuacja staje się krytyczna, ponieważ według amerykańskiego wywiadu Teheran dysponuje już rakietami zagrażającymi Europie i bazom USA, a wkrótce może posiadać technologię pozwalającą na atak bezpośrednio na terytorium Stanów Zjednoczonych. „Nigdy nie pozwolę głównemu światowemu sponsorowi terroru na posiadanie broni jądrowej” – grzmiał Trump z mównicy Kongresu. Dla czytelnika w Europie oznacza to jedno: napięcie na Bliskim Wschodzie będzie rosło, a USA są gotowe na „poważne konsekwencje”, jeśli dyplomacja zawiedzie.
Rewolucja w portfelach? Cła zamiast podatku dochodowego
W części poświęconej gospodarce Donald Trump postawił odważną tezę, która może zrewolucjonizować finanse publiczne USA. Sugerował on, że wpływy z ceł mogą w przyszłości zastąpić podatek dochodowy. Choć ekonomiści podchodzą do tych zapowiedzi z dystansem, prezydent bronił swojej decyzji o nakładaniu taryf na zagraniczne produkty, określając niedawne unieważnienie części z nich przez Sąd Najwyższy jako „godne pożałowania”.
Prezydent chwalił się również kondycją amerykańskiego rynku, twierdząc, że:
- Inflacja w USA obecnie „pikuje”, co ma być zasługą jego polityki.
- Ceny benzyny są znacząco niższe niż za kadencji jego poprzednika.
- Zagraniczne firmy zadeklarowały inwestycje o wartości 18 bilionów dolarów.
- Udało się osiągnąć porozumienie z gigantami technologicznymi w sprawie kosztów energii dla centrów danych AI.
Trump nie szczędził krytyki opozycji, obwiniając Demokratów za wysokie koszty życia i sugerując, że niekontrolowana imigracja pogłębia problemy ekonomiczne zwykłych obywateli. Zapowiedział przy tym radykalne obniżenie kosztów opieki zdrowotnej, co ma być kluczowym elementem jego programu na rok 2025.
NATO i 5 proc. PKB na obronność: Co to oznacza dla Polski?
Z perspektywy bezpieczeństwa wschodniej flanki NATO, najważniejszym punktem orędzia było potwierdzenie, że Trump uzyskał od sojuszników zobowiązanie do przeznaczania aż 5 proc. PKB na obronność. To drastyczny wzrost względem dotychczasowego celu 2 proc., co stawia Polskę i inne kraje regionu w nowej rzeczywistości budżetowej. Prezydent podkreślił, że USA sprzedają broń sojusznikom, która jest następnie przekazywana na Ukrainę, ale sam konflikt rosyjsko-ukraiński nazwał swoją „dziewiątą wojną”, którą zamierza jak najszybciej zakończyć.
W orędziu zabrakło bezpośrednich odniesień do Chin, co jest zaskakujące w kontekście dotychczasowej retoryki Trumpa. Zamiast tego skupił się na „przywracaniu dominacji” na zachodniej półkuli, chwaląc się operacją pojmania Nicolasa Maduro w Wenezueli. Amerykański priorytet przesuwa się w stronę bezpośrednich zagrożeń i wymiernych korzyści finansowych z sojuszy wojskowych.
Imigracja i bezpieczeństwo: Emocjonalne starcie w Kongresie
Orędzie nie obyło się bez incydentów. Kilkudziesięciu polityków Partii Demokratycznej zbojkotowało wystąpienie, a wielu opuściło salę w trakcie przemówienia. Punktem zapalnym była kwestia nielegalnej imigracji. Trump zaprosił na galerię rodziny kobiet zamordowanych przez osoby przebywające w USA nielegalnie, co miało uwiarygodnić jego tezę o korelacji między imigracją a przestępczością. Prezydent wprost oskarżył opozycję o sprzeciwianie się reformom wyborczym (wymóg legitymowania się dowodem tożsamości), co jego zdaniem ma ułatwiać fałszerstwa.
Warto zwrócić uwagę na symbolikę zaproszonych gości. Obok ofiar przestępstw pojawili się mistrzowie olimpijscy w hokeju na lodzie oraz 100-letni weteran II wojny światowej, Royce Williams. Trump wykorzystał ich obecność do budowania narracji o „Ameryce, która wygrywa aż za dużo”, co ma być dowodem na sukces jego administracji mimo niskich sondaży i społecznych podziałów.
Podsumowanie: Nowy porządek świata według Donalda Trumpa
Orędzie o stanie państwa z 2025 roku pokazuje, że Donald Trump nie zamierza łagodzić kursu. Kluczowe wnioski dla obywateli i obserwatorów międzynarodowych to:
- Bezpieczeństwo: Bezwzględna walka z nuklearnymi ambicjami Iranu i presja na sojuszników z NATO w sprawie wydatków zbrojeniowych.
- Gospodarka: Próba odejścia od tradycyjnych podatków na rzecz ceł i walka z inflacją poprzez deregulację.
- Polityka wewnętrzna: Zaostrzenie kursu wobec nielegalnej imigracji i dalsza polaryzacja w stosunkach z Demokratami.
Dla Polski deklaracja o 5 proc. PKB na obronność w ramach NATO może oznaczać konieczność rewizji planów budżetowych, ale także szansę na jeszcze ściślejszą współpracę militarną z Waszyngtonem. Jedno jest pewne – „złoty wiek” Trumpa będzie oparty na twardej sile i ekonomicznym protekcjonizmie, co zmieni układ sił na mapie świata w nadchodzących latach.
