W ostatnich miesiącach obserwujemy niepokojący trend polegający na zobowiązywaniu pracodawców do wchodzenia w kompetencje lekarzy podczas kontroli pracowników przebywających na zwolnieniu lekarskim (L4). Eksperci alarmują, że taka praktyka może prowadzić do licznych nieporozumień oraz nieuzasadnionego odbierania świadczeń chorobowych.
Zwiększone Kontrole L4
Portal rynekzdrowia.pl, powołując się na dane Conperio, donosi, że coraz częściej pracodawcy są zobowiązani do kontrolowania pracowników przebywających na zwolnieniach lekarskich. Taka kontrola często kończy się raportami, które mogą prowadzić do konsekwencji służbowych, nawet jeśli czynności wykonywane przez pracownika nie wpływają na jego stan zdrowia.
Przykład z Życia
Firma Conperio opisuje historię mężczyzny, który podczas zwolnienia lekarskiego został przyłapany na szlifowaniu na podwórku. Kontrola przeprowadzona przez pracodawcę zakończyła się raportem, na podstawie którego pracodawca wyciągnął konsekwencje. Mężczyzna, nie zgadzając się z decyzją, zwrócił się o pomoc prawną. Jego adwokat wskazał, że praca niezarobkowa, która nie pogarsza stanu zdrowia, nie powinna być podstawą do cofnięcia zasiłku.
Eksperci Alarmują
Eksperci są zgodni, że zobowiązywanie pracodawców do kontrolowania pracowników na zwolnieniach lekarskich jest problematyczne. Tylko lekarze prowadzący oraz orzecznicy mają prawo decydować, co pacjent może, a czego nie może robić podczas L4. Pracodawcy, korzystający z raportów kontrolnych, często nie posiadają wystarczającej wiedzy medycznej, aby właściwie ocenić sytuację.
Stanowisko Conperio
Mikołaj Zając, prezes Conperio, podkreśla, że każde działanie podjęte na zwolnieniu lekarskim, które nie jest zgodne z zaleceniami lekarza, może być traktowane jako nadużycie. Tylko lekarz ma kompetencje do oceny, jakie czynności pacjent może wykonywać podczas L4, a wchodzenie w jego kompetencje przez pracodawców jest niepokojące.
Rola ZUS w Kontrolach L4
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) również prowadzi kontrole pracowników na L4. W pierwszych trzech miesiącach 2024 roku kwota obniżonych i cofniętych świadczeń z ubezpieczenia chorobowego wyniosła blisko 58 mln zł, czyli o 10 mln zł więcej niż w poprzednim kwartale. ZUS cofa prawo do zasiłku w sytuacji, gdy pracownik nie przestrzega zaleceń lekarza, na przykład wychodzi na spacery, kiedy powinien leżeć, czy wykonuje prace mogące pogorszyć jego stan zdrowia.
Planowane Zmiany w Przepisach
Rząd pracuje nad nowymi przepisami dotyczącymi kontroli L4 przez ZUS. Jeden z punktów umowy koalicyjnej obecnego rządu zakłada, że ZUS będzie wypłacał chorobowe od pierwszego dnia pobytu na L4. Zmiana ta wiązałaby się ze sprawniejszym sprawdzaniem, czy pracownik faktycznie potrzebuje zwolnienia lekarskiego i jak je wykorzystuje.
Podsumowanie
Kontrole L4 stały się bardziej rygorystyczne, co budzi obawy zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców. Eksperci apelują, aby pozostawić ocenę stanu zdrowia i zaleceń medycznych w rękach lekarzy, a nie przerzucać odpowiedzialność na pracodawców. Przyszłe zmiany w przepisach mogą jeszcze bardziej zaostrzyć kontrole, co wymaga przygotowania zarówno ze strony pracodawców, jak i pracowników.
Pracownicy powinni być świadomi swoich praw i obowiązków, a pracodawcy muszą działać zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby unikać nieporozumień i potencjalnych sporów. Wszyscy muszą współpracować, aby zapewnić, że zwolnienia lekarskie są wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, a system opieki zdrowotnej działa sprawnie i skutecznie.
