W Polsce trwa największa w historii modernizacja systemu pomiaru energii elektrycznej. Do 2031 roku wszystkie gospodarstwa domowe zostaną wyposażone w inteligentne liczniki zdalnego odczytu (LZO). Proces ten, rozpoczęty na mocy ustawy z 2021 roku, obejmie ponad 17 milionów odbiorców i ma na celu zwiększenie efektywności energetycznej oraz cyfryzację sieci elektroenergetycznej.
Harmonogram Wymiany i Postępy Operatorów
Modernizacja została podzielona na etapy:
- Do 2025 roku: instalacja inteligentnych liczników u co najmniej 25% odbiorców.
- Do 2027 roku: objęcie wymianą 65% gospodarstw domowych.
- Do końca 2028 roku: osiągnięcie poziomu 80%.
- Finał w 2031 roku: pełne wdrożenie inteligentnych liczników we wszystkich gospodarstwach.
Operatorzy energetyczni aktywnie realizują te cele. Energa zmodernizowała już urządzenia u ponad 2 milionów z 3,3 miliona swoich klientów. PGE Dystrybucja wymieniła około 22,3% liczników w swojej sieci. Stoen Operator, działający głównie w Warszawie, do końca 2023 roku zainstalował 200 tysięcy nowych urządzeń, co stanowi ponad 18% wszystkich liczników. Spółka planuje zwiększyć tę liczbę do 300 tysięcy do końca 2024 roku, a do 2025 roku objąć wymianą 35% odbiorców. Tauron zakończył 2023 rok z wymienionymi licznikami u 1,14 miliona użytkowników, co stanowi około 19% jego bazy klientów.
Przykład Kompleksowego Podejścia – Stoen Operator
Stoen Operator realizuje szeroko zakrojony program modernizacji, obejmujący ponad 11 różnych projektów i inicjatyw. Spółka nie tylko wymienia liczniki, ale również wdraża nowe systemy, optymalizuje procesy i przystosowuje infrastrukturę do przetwarzania zwiększonej ilości danych. Na początku 2024 roku zakończyła pierwszą fazę projektu, osiągając poziom 20% zainstalowanych inteligentnych liczników. Obecnie trwa druga faza, która ma doprowadzić do wymiany 60% urządzeń do 2026 roku. Spółka wykorzystuje nowoczesną technologię G3 PLC IDIS z opcją komunikacji zastępczej LTE, co pozwala na większą elastyczność i odporność systemu na zakłócenia.
Koszty i Organizacja Wymiany
Wymiana liczników jest bezpłatna dla odbiorców, a koszty modernizacji ponoszą spółki energetyczne, finansując projekt w ramach strategii długoterminowego rozwoju sieci. Proces ten nie wymaga od klientów podejmowania żadnych działań, jednak w niektórych przypadkach konieczna jest obecność mieszkańca, zwłaszcza jeśli licznik znajduje się wewnątrz lokalu.
Większość wymian przebiega bez ingerencji mieszkańców. Licznik najczęściej znajduje się na klatce schodowej, a technik ma do niego dostęp bez konieczności wchodzenia do mieszkania. Wymiana trwa zazwyczaj od 15 do 40 minut i wiąże się z krótkotrwałym wyłączeniem prądu. Problemy mogą pojawić się, gdy licznik jest zamontowany wewnątrz mieszkania lub domu, zwłaszcza w starszych budynkach. W takich przypadkach konieczne jest udostępnienie lokalu technikowi. Zaleca się, aby mieszkańcy sprawdzili w swojej spółdzielni lub bezpośrednio u operatora planowany termin wymiany.
Osoby pragnące przyspieszyć proces i zamontować inteligentny licznik przed wyznaczonym terminem mogą to zrobić na własny koszt, wynoszący od 300 do 400 złotych. Z takiej możliwości często korzystają przedsiębiorcy, którzy dzięki nowoczesnym licznikom mogą lepiej zarządzać zużyciem energii i negocjować korzystniejsze warunki umów z dostawcami.
Korzyści z Nowych Technologii
Inteligentne liczniki przynoszą liczne korzyści zarówno dla konsumentów, jak i dostawców energii. Automatyczne przekazywanie danych o zużyciu eliminuje konieczność wizyt inkasentów i ręcznego podawania odczytów. Konsumenci zyskują możliwość bieżącego monitorowania zużycia energii, co pomaga w optymalizacji kosztów. Szczególnie korzystne jest to dla przedsiębiorców, którzy dzięki dokładnym danym mogą lepiej zarządzać zużyciem energii i negocjować korzystniejsze warunki umów z dostawcami.
Nowe liczniki stanowią również fundament dla rozwoju inteligentnych domów. Zintegrowane z systemami Internetu Rzeczy (IoT) umożliwiają automatyzację procesów domowych, takich jak sterowanie oświetleniem, ogrzewaniem czy urządzeniami AGD w zależności od aktualnych taryf energetycznych. Systemy te pozwalają na optymal
