System kaucyjny dopiero zaczyna funkcjonować w Polsce, a już pojawiają się pierwsze sygnały o próbach jego obejścia. Operator systemu PolKa ostrzega sklepy oraz punkty zbiórki (w tym butelkomaty), że niektórzy użytkownicy próbują nielegalnie uzyskiwać zwrot kaucji za opakowania, które nie powinny być objęte systemem.
Chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których dochodzi do świadomego manipulowania opakowaniami. Najczęściej wskazywane praktyki to:
– naklejanie podrobionych etykiet lub oznaczeń systemu kaucyjnego na butelki i puszki, które nigdy nie były objęte kaucją
– wrzucanie opakowań spoza systemu, np. pochodzących z zagranicy lub z wcześniejszych partii produkcyjnych bez oznaczeń kaucyjnych, licząc na ich automatyczne przyjęcie przez recyklomat
Operatorzy podkreślają, że tego typu działania nie są „sprytnym obejściem systemu”, ale mogą mieć poważne konsekwencje prawne.
W zależności od charakteru czynu, sprawy mogą być kwalifikowane jako przestępstwo oszustwa zgodnie z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. W takim przypadku grozi kara od 6 miesięcy do nawet 8 lat pozbawienia wolności.
Dodatkowo, w przypadku ingerencji w oznaczenia opakowań, może mieć zastosowanie art. 270 Kodeksu karnego dotyczący fałszowania dokumentów lub znaków identyfikacyjnych. Tu również przewidziana jest kara sięgająca nawet 5 lat więzienia.
W praktyce oznacza to, że pozornie niewielkie kwoty kaucji – często 50 groszy lub 1 zł – mogą prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji prawnych, jeśli zostaną uzyskane w sposób nieuczciwy.
Operatorzy systemu zapowiadają wzmożone kontrole przy butelkomatach i w punktach zbiórki. System jest nowy, ale przepisy karne już obowiązują i będą egzekwowane.
Wiele osób nadal nie zdaje sobie sprawy, że próba „obejścia” kaucji może skończyć się sprawą karną.
