Polska wchodzi w okres radykalnego podziału pogodowego, który utrzyma się przez co najmniej najbliższy tydzień. Podczas gdy zachodnie i południowo-zachodnie regiony mogą liczyć na odwilż i temperatury lekko dodatnie, wschodnia część kraju musi przygotować się na siarczysty mróz sięgający w nocy nawet -15°C.
Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW) wydał pilne ostrzeżenia I stopnia przed marznącymi opadami, które stwarzają poważne ryzyko gołoledzi. Alerty te dotyczą ośmiu województw, głównie w centrum i na wschodzie. Jednocześnie aktualne pozostają ostrzeżenia hydrologiczne, w tym II stopnia przed wezbraniem rzek na Warmii i Mazurach oraz Podlasiu.
Jak wyjaśnia Agnieszka Harasimowicz, synoptyk IMGW, podział ten jest efektem potężnego wyżu znad Rosji, który sprowadza do Polski suche i ekstremalnie zimne powietrze. Kierowcy i piesi muszą zachować szczególną ostrożność, ponieważ warunki na drogach będą skrajnie zróżnicowane i dynamicznie się zmieniają.
Polska podzielona na pół: Wyż ze Wschodu sprowadza siarczysty mróz
Głównym czynnikiem kształtującym pogodę w najbliższych dniach jest rozległy układ wysokiego ciśnienia zlokalizowany nad Rosją. Ten wyż, obejmując wschodnią część Polski, jest odpowiedzialny za adwekcję bardzo zimnego, suchego powietrza kontynentalnego. Konsekwencją jest utrzymanie się głębokiego mrozu, zwłaszcza na wschodzie i północnym wschodzie.
Różnica temperatur między wschodem a zachodem kraju będzie dramatyczna. Podczas gdy w czwartek na północnym wschodzie temperatura maksymalna wyniesie zaledwie -7°C, na zachodzie i południowym zachodzie termometry wskażą nawet 2°C do 4°C. Ten kontrast utrzyma się przez cały tydzień.
W nocy z czwartku na piątek, a także w kolejnych porankach, mieszkańcy wschodniej połowy kraju, zwłaszcza krańców wschodnich i północnego wschodu, muszą spodziewać się spadków temperatury poniżej -11°C, lokalnie osiągających nawet -15°C. W pozostałej części kraju nocne temperatury będą oscylować w okolicach -3°C do 1°C.
Gołoledź i marznące opady: Lista 8 zagrożonych województw
Największym zagrożeniem komunikacyjnym w najbliższych godzinach są marznące opady, które prowadzą do błyskawicznego tworzenia się gołoledzi. IMGW wydało ostrzeżenia I stopnia przed tym zjawiskiem dla szerokiego pasa województw, obejmującego zarówno północ, jak i południowy wschód.
Gołoledź powstaje, gdy deszcz lub mżawka spadają na wychłodzoną powierzchnię gruntu, natychmiast zamarzając. Jest to zjawisko niezwykle niebezpieczne, czyniące drogi i chodniki śmiertelnie śliskimi. Nawet słabe opady deszczu ze śniegiem mogą lokalnie marznąć, zwłaszcza w centrum i na południowym wschodzie, jak prognozuje synoptyk IMGW.
Ostrzeżenia I stopnia przed gołoledzią dotyczą następujących ośmiu województw:
- pomorskiego
- warmińsko-mazurskiego
- kujawsko-pomorskiego
- mazowieckiego
- lubelskiego
- świętokrzyskiego
- podkarpackiego
- małopolskiego
Kierowcy przemieszczający się przez te regiony powinni bezwzględnie dostosować prędkość do warunków, pamiętając, że na czarnej nawierzchni lód jest często niewidoczny. Piesi powinni unikać pośpiechu i wybierać obuwie z antypoślizgową podeszwą.
Pilne ostrzeżenia hydrologiczne. Gdzie grozi wezbranie rzek?
Poza zagrożeniami drogowymi, IMGW utrzymuje w mocy alerty hydrologiczne, które wynikają z wcześniejszych roztopów i opadów deszczu. Ostrzeżenia te koncentrują się na północnym wschodzie oraz na Dolnym Śląsku.
Najpoważniejsza sytuacja panuje w województwach warmińsko-mazurskim i podlaskim, gdzie obowiązują ostrzeżenia hydrologiczne II stopnia przed wezbraniem rzek i możliwością przekroczenia stanów ostrzegawczych. Zagrożenie dotyczy konkretnie rzek: Wel (w woj. warmińsko-mazurskim) oraz Pisa i Biebrza poniżej ujścia Netty (w woj. podlaskim).
Dodatkowo, IMGW wydało ostrzeżenie I stopnia przed gwałtownym wzrostem stanów wody dla rzeki Bóbr w województwie dolnośląskim. Chociaż opady w najbliższych dniach będą słabsze, hydrologiczna inercja systemu rzecznego oznacza, że ryzyko lokalnych podtopień i wezbrań nadal pozostaje wysokie.
Jak przygotować się na nadchodzący zimny tydzień? Praktyczne wnioski
Prognozy IMGW na najbliższy tydzień wskazują na utrzymanie się podziału pogodowego. To wymaga od mieszkańców Polski przyjęcia zróżnicowanych środków ostrożności w zależności od regionu.
Wschodnia i Północno-Wschodnia Polska: Priorytetem jest ochrona przed mrozem. Temperatury minimalne poniżej -15°C wymagają stosowania odzieży wielowarstwowej oraz zabezpieczenia instalacji wodnych i samochodów. W tym regionie opady będą minimalne, co oznacza suchy, ale ekstremalnie mroźny tydzień.
Zachodnia i Południowo-Zachodnia Polska: Chociaż temperatury będą wyższe, należy zachować czujność ze względu na lokalne marznące opady i ryzyko gołoledzi, zwłaszcza w godzinach porannych. Konieczne jest monitorowanie lokalnych alertów hydrologicznych, szczególnie w rejonie Dolnego Śląska.
W całej Polsce, ze względu na dynamiczne zmiany warunków, kluczowe jest regularne sprawdzanie komunikatów IMGW. Choć mróz wschodni jest stabilny, strefy przejściowe, gdzie marznące opady są możliwe, stanowią największe zagrożenie dla bezpieczeństwa komunikacyjnego.
