Korekta z 17 listopada 2026 r. Poprzednia wersja podawała nieaktualny limit dla pożyczki rodzinnej i sugerowała, że każda niezgłoszona pomoc może oznaczać podatek 20 proc. To nieprawda. Obowiązki zależą od tego, czy przekazanie jest darowizną, pożyczką czy inną czynnością oraz od relacji między stronami.
Darowizna od rodzica, dziecka lub rodzeństwa
Małżonek, dzieci, rodzice, dziadkowie, wnuki, rodzeństwo, pasierb, ojczym i macocha mogą korzystać ze zwolnienia dla najbliższej rodziny. Kwota wolna wynosi 36 120 zł od jednej osoby, z uwzględnieniem nabyć od tej osoby w roku ostatniego nabycia i w pięciu poprzednich latach. Jeżeli łączna wartość nie przekracza limitu, co do zasady nie składa się SD-Z2.
Po przekroczeniu limitu można zachować pełne zwolnienie, składając SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy i dokumentując darowiznę pieniędzy przelewem na rachunek lub przekazem pocztowym. Obowiązują wyjątki, między innymi gdy umowa darowizny została zawarta w formie aktu notarialnego. Teściowie, zięć i synowa należą do I grupy podatkowej, ale nie do grupy osób korzystających z tego zwolnienia na zasadach przewidzianych dla najbliższej rodziny.
Pożyczka rodzinna to odrębne zasady
Pożyczki rozlicza się w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), a nie jak darowizny. Pożyczka między osobami z najbliższej rodziny może być zwolniona z PCC. Gdy łączna kwota pożyczek od tej samej osoby przekracza 36 120 zł w okresie wskazanym w przepisach, należy złożyć PCC-3 w ciągu 14 dni i udokumentować otrzymanie pieniędzy przelewem na rachunek lub przekazem pocztowym. Spełnienie tych warunków pozwala skorzystać ze zwolnienia; nie oznacza automatycznie podatku do zapłaty.
Co oznacza stawka 20 proc.?
Stawka 20 proc. nie jest automatyczną karą za każdy rodzinny przelew ani za samo spóźnienie z formularzem. Może mieć zastosowanie w szczególnych sytuacjach przewidzianych ustawą, gdy niezgłoszone nabycie podlegające opodatkowaniu zostaje ujawnione w toku czynności lub kontroli, a należny podatek nie został zapłacony. Nie należy przenosić tej sankcji na zwrot rachunków, zwykłe rozliczenie wspólnych kosztów ani na każdą pożyczkę zwolnioną z PCC.
Przy większym transferze ustalcie na piśmie, czy jest to darowizna, pożyczka, czy zwrot kosztów. Zachowaj potwierdzenie przelewu i sprawdź zasady właściwe dla konkretnej czynności. W razie wątpliwości dotyczących terminu albo formy zgłoszenia warto skontaktować się z urzędem skarbowym lub doradcą podatkowym.
Źródła: Ministerstwo Finansów: darowizna w najbliższej rodzinie; Ministerstwo Finansów: pożyczka w najbliższej rodzinie; aktualne limity i stawki.
