Choć w Polsce tylko 30% transakcji odbywa się przy użyciu gotówki, w innych krajach Europy, jak Holandia, pojawiają się zalecenia, by obywatele zaczęli gromadzić zapasy pieniędzy w domach. To nie jest wyłącznie reakcja na aktualną sytuację geopolityczną, ale także wynik rosnących obaw związanych z zagrożeniami dla systemów finansowych, w tym cyberatakami.
Rosnące ryzyko cyberataków
Holenderski Bank Centralny zwrócił uwagę na cyberzagrożenia, które mogą dotknąć sektor bankowy i całą gospodarkę kraju. Choć na razie nie doszło do bezpośrednich ataków na banki, niepokój rośnie. Rosja jest wymieniana jako jedno z głównych źródeł zagrożenia, a potencjalny atak hakerski mógłby wstrząsnąć stabilnością finansową. Skutki takiego ataku mogą być dramatyczne, ponieważ dostęp do środków na kontach bankowych mógłby zostać poważnie ograniczony, co w obliczu paniki i chaosu spowodowałoby duży problem dla obywateli, którzy nie mieliby dostępu do gotówki.
Jeżeli taki atak spowodowałby blackout energetyczny i brak dostępu do prądu, bankomaty oraz terminale płatnicze przestałyby działać. W takiej sytuacji, posiadanie gotówki w domu mogłoby okazać się jedynym sposobem na zabezpieczenie swoich finansów.
Jaką kwotę gotówki warto trzymać w domu?
Holenderskie władze nie podały dokładnej kwoty, którą obywatele powinni przechowywać w gotówce, ale mówi się o kwotach rzędu 200-500 euro. Jest to zapas, który miałby wystarczyć na podstawowe wydatki w sytuacji kryzysowej. Z kolei w Szwecji rząd zaleca, by każdy obywatel posiadał co najmniej 170 euro – kwotę, która wystarczyłaby na tygodniowe zakupy w przypadku nagłej awarii systemu płatniczego.
Warto dodać, że w Polsce nie ma żadnego limitu, który określałby, ile gotówki możemy przechowywać w domu. W przeciwieństwie do innych krajów, takich jak Niemcy czy Holandia, gdzie obowiązują ograniczenia dotyczące wysokości posiadanej gotówki, w Polsce nie istnieje żadne prawne ograniczenie w tej kwestii. Polski rząd nie wprowadził żadnych przepisów nakładających limit na przechowywanie gotówki, więc obywatele mogą dowolnie decydować o wysokości zapasów w swoich domach.
Gotówka w Polsce – dlaczego warto mieć ją na zapas?
Mimo że w Polsce wciąż dominują płatności bezgotówkowe, nie można zapominać o rosnących zagrożeniach związanych z cyberprzestępczością. Z roku na rok liczba ataków hakerskich rośnie, a instytucje finansowe coraz częściej stają się celem cyberprzestępców. W przypadku poważnych ataków, które mogłyby sparaliżować działanie banków, trzymanie gotówki w domu może okazać się nieocenione. Ponadto, wzrost cen i inflacja (która w 2024 roku w Polsce wynosiła 14,3%) sprawiają, że przygotowanie na przyszłe kryzysy finansowe staje się coraz bardziej istotne.
Eksperci wskazują również na sytuacje losowe, takie jak klęski żywiołowe, które mogą zakłócić funkcjonowanie banków i systemów płatniczych, zmuszając obywateli do sięgnięcia po gotówkę w razie potrzeby. Warto zatem zadbać o pewną ilość gotówki w walutach obcych, takich jak euro czy dolary, które mogą być przydatne w czasie podróży zagranicznych lub w razie dalszego wzrostu inflacji w Polsce.
Co zrobić, aby przygotować się na ewentualne trudności?
Jeśli zdecydujesz się na trzymanie zapasu gotówki w domu, warto przestrzegać kilku zasad:
- Bezpieczne przechowywanie – gotówka powinna być przechowywana w sposób zapewniający jej bezpieczeństwo. Najlepiej w sejfie lub innym miejscu trudnym do wykrycia.
- Różnorodność walut – warto mieć zapas nie tylko w polskich złotych, ale także w euro czy dolarach. W razie sytuacji kryzysowej, taka różnorodność ułatwi dostęp do środków.
- Ustalony budżet – warto określić, jaka kwota gotówki będzie wystarczająca, by poradzić sobie z podstawowymi wydatkami przez kilka dni lub tygodni. Kwoty takie jak 200-500 euro mogą być dobrym punktem wyjścia, jeśli patrzymy na średnie koszty życia w Polsce.
Jakie mogą być konsekwencje braku gotówki?
Z perspektywy codziennego życia, brak gotówki w przypadku kryzysu technologicznego może prowadzić do trudności z zakupami podstawowych produktów. Sytuacja, w której bankomaty przestaną działać, a płatności kartą będą niemożliwe, może wywołać panikę. Aby uniknąć takich problemów, warto przygotować się na różne scenariusze, w tym na awarię systemu bankowego. Ponadto, w przypadku zwiększonego niepokoju społecznego lub działań wojennych, dostęp do gotówki może stać się kluczowy.
Choć Polacy rzadko korzystają z gotówki na co dzień, zapas gotówki w domu może okazać się niezbędny w obliczu cyberataków, klęsk żywiołowych czy innych sytuacji kryzysowych. Rządy niektórych krajów, jak Holandia czy Szwecja, zaczynają zwracać uwagę na te kwestie, apelując o przygotowanie się na ewentualne zakłócenia w systemach finansowych. W Polsce natomiast nie ma żadnych formalnych ograniczeń dotyczących przechowywania gotówki, co daje obywatelom swobodę w decydowaniu o własnych oszczędnościach.
