Koalicja Obywatelska (KO) przygotowała projekt ustawy, który ma objąć prawną ochroną flagę Unii Europejskiej. Przepisy, które obecnie są konsultowane w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, przewidują bardzo konkretne i dotkliwe sankcje. Za naruszenie powagi unijnego symbolu grozić ma grzywna sięgająca 5 tysięcy złotych, natomiast w przypadku fizycznego niszczenia flagi, sprawca może trafić do więzienia nawet na rok.
Decyzja o powrocie do projektu, który po raz pierwszy pojawił się w Sejmie w 2019 roku, jest bezpośrednią odpowiedzią na przypadki publicznego i bezkarnego znieważania symboli europejskich przez polityków w ostatnich latach. Choć symbolika UE nie jest zrównywana z flagą państwową Polski, projekt ustawy ma na celu wypełnienie luki prawnej, która obecnie pozwala na bezkarność w przypadku aktów wandalizmu czy publicznej zniewagi. Jest to kluczowa zmiana, która może fundamentalnie zmienić sposób traktowania symboli europejskich w przestrzeni publicznej.
Klub Koalicji Obywatelskiej pozytywnie zaopiniował już wstępną wersję przepisów. Teraz nad ostatecznym kształtem czuwa Minister Maciej Berek, odpowiedzialny za nadzór nad wdrażaniem polityki rządu. Oczekuje się, że po zakończeniu konsultacji, projekt ustawy „O symbolach Unii Europejskiej i ich ochronie” w najbliższych miesiącach trafi do Sejmu.
Dwa poziomy kar: Grzywna do 5000 zł i kara więzienia
Projekt ustawy wprowadza dwustopniowy system sankcji, zależny od charakteru naruszenia. Jest to celowe rozróżnienie, które ma odzwierciedlać wagę popełnionego czynu i jednocześnie chronić powagę symbolu, który dla Polski jest kluczowy w kontekście członkostwa w Unii Europejskiej.
- Grzywna (do 5000 zł): Przewidziana jest za samo naruszenie powagi symbolu UE, czyli za publiczne znieważenie, obrażanie lub używanie w sposób uwłaczający godności. Chodzi tu głównie o werbalne ataki i akty lekceważenia, które nie wiążą się z fizycznym uszkodzeniem.
- Kara ograniczenia lub pozbawienia wolności (do roku): Ta dotkliwsza sankcja ma być stosowana w przypadku fizycznego zniszczenia, uszkodzenia, usunięcia lub zbezczeszczenia flagi Unii Europejskiej. W tym aspekcie, projektodawcy rozważają zrównanie ochrony flagi UE z ochroną symboli państw obcych, co jest kluczowe dla skuteczności przepisów.
Projekt ma na celu zapobieganie sytuacjom, w których publiczne palenie, deptanie lub kradzież flagi UE pozostawały bezkarne. Polscy politycy podkreślają, że choć nie zrównują flagi UE z polską, konieczne jest zapewnienie jej minimalnej ochrony prawnej.
Dlaczego obecne prawo jest niewystarczające? Luka prawna UE
Wprowadzenie nowej ustawy wynika z fundamentalnej luki prawnej. Symbole państwowe, zgodnie z prawem międzynarodowym, automatycznie podlegają ochronie. Unia Europejska, choć jest organizacją międzynarodową, nie posiada osobowości prawnej państwa, co oznacza, że jej flaga i inne symbole nie są automatycznie chronione przez polski Kodeks karny w taki sam sposób, jak flagi innych krajów.
Rozmówcy z Koalicji Obywatelskiej wskazują, że brak regulacji był wykorzystywany w przeszłości do demonstracyjnego łamania szacunku dla symboli europejskich. Wymieniane są głośne przypadki, takie jak nazwanie unijnej flagi „szmatą” czy akty fizycznego niszczenia flagi w Sejmie i poza nim, które w świetle obowiązującego prawa nie niosły za sobą poważnych konsekwencji karnych.
Eksperci prawni zauważają, że nowa ustawa nie tylko pełni funkcję prewencyjną, ale również wysyła jasny sygnał na arenie międzynarodowej, potwierdzając zaangażowanie Polski w wartości europejskie i szacunek dla instytucji unijnych. Wprowadzenie tych przepisów jest zatem krokiem w kierunku ujednolicenia standardów ochrony symboli na terytorium państwa członkowskiego.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? Harmonogram prac legislacyjnych
Proces legislacyjny jest już na zaawansowanym etapie. Prezydium klubu Koalicji Obywatelskiej pozytywnie zaopiniowało projekt, co świadczy o politycznej woli szybkiego procedowania.
Obecnie projekt jest przedmiotem konsultacji w Kancelarii Premiera, nadzorowanych przez Ministra Macieja Berka. Ten etap ma na celu doprecyzowanie przepisów i ich wkomponowanie w szerszą politykę rządu. Ostateczna decyzja co do terminu i formy, w jakiej ustawa trafi do Sejmu, zapadnie po zakończeniu tych konsultacji.
Biorąc pod uwagę pilność tematu i polityczne zaangażowanie, można oczekiwać, że ustawa może zostać skierowana do prac parlamentarnych jeszcze w pierwszej połowie 2025 roku. Dla obywateli oznacza to, że już wkrótce publiczne akty znieważania flagi UE będą pociągały za sobą realne i dotkliwe konsekwencje finansowe lub karne.
Warto pamiętać, że ustawa nie tylko wprowadza kary, ale także definiuje, jak należy traktować symbole Unii Europejskiej, co jest istotne dla instytucji publicznych, szkół i organizacji korzystających z funduszy europejskich.
