Właściciele domów i mieszkań, którzy posiadają kominki, powinni przygotować się na konieczność wymiany lub modernizacji swoich urządzeń grzewczych. W Polsce, zgodnie z unijnymi przepisami, pojawiły się nowe normy antysmogowe dla urządzeń grzewczych, w tym kominków. Zgodnie z przepisami, kominki, które nie spełniają wymagań dotyczących emisji pyłów, tlenków azotu, tlenku węgla oraz innych związków gazowych, będą musiały zostać wymienione lub dostosowane do nowych norm. W przeciwnym razie właściciele mogą liczyć się z karami finansowymi, które sięgają nawet 5 tys. zł.
Zmiany w przepisach antysmogowych – wymiana kominków do 2029 roku
Nowe regulacje wprowadzają obowiązek dostosowania urządzeń grzewczych, w tym kominków, do unijnych standardów, które zostały określone w dyrektywie ekoprojektu. Zgodnie z tymi wymaganiami, urządzenia grzewcze, w tym kominki, muszą spełniać restrykcyjne normy związane z emisją szkodliwych substancji. Dotyczą one takich parametrów jak:
- sezonowa efektywność energetyczna,
- emisja pyłów zawieszonych (PM),
- emisja organicznych związków gazowych (OGC),
- emisja tlenku węgla (CO),
- emisja tlenków azotu (NOx).
Z tego względu, w przypadku starszych kominków, właściciele nieruchomości będą zobowiązani do ich wymiany na nowoczesne urządzenia spełniające te wymagania lub do ich modernizacji poprzez zainstalowanie odpowiednich filtrów. Zgodnie z przepisami, właściciele mają czas na przeprowadzenie tych zmian do 2029 roku.
Kary za niewywiązanie się z obowiązków
Osoby, które nie zdecydują się na wymianę kominków lub ich modernizację, mogą zostać ukarane mandatem w wysokości do 500 zł lub grzywną nawet do 5 tys. zł. Przepisy obowiązują już w niektórych regionach Polski, takich jak województwo kujawsko-pomorskie, pomorskie i małopolskie, gdzie wymagania dotyczące wymiany starych urządzeń grzewczych zostały wprowadzone wcześniej. W innych województwach wprowadzanie norm będzie postępować stopniowo, ale właściciele kominków muszą pamiętać, że mają czas na dostosowanie swoich urządzeń do końca 2029 roku.
Program „Czyste Powietrze” – finansowanie wymiany kominków
Właściciele nieruchomości, którzy zdecydują się na wymianę lub modernizację kominków, mogą skorzystać z programu „Czyste Powietrze”, który oferuje dofinansowanie do wymiany starych urządzeń grzewczych. Program ten ma na celu poprawę jakości powietrza w Polsce poprzez wspieranie obywateli w procesie modernizacji źródeł ciepła.
Jednakże, w listopadzie 2024 roku, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) ogłosił wstrzymanie przyjmowania nowych wniosków w ramach programu „Czyste Powietrze”, powołując się na konieczność reformy systemu. Minister klimatu, Anna Moskwa, zapewniła jednak, że program zostanie wznowiony w kwietniu 2025 roku. Do tego czasu osoby, które już dokonały inwestycji, będą mogły ubiegać się o wsparcie w ramach specjalnej ścieżki, która ma umożliwić im skorzystanie z dotacji.
Statystyki programu „Czyste Powietrze”
Z danych NFOŚiGW wynika, że od rozpoczęcia programu Czyste Powietrze w Polsce złożono ponad 1 milion wniosków, a całkowita wartość tych wniosków wynosi około 37 miliardów złotych. Z kolei podpisanych umów jest już ponad 820 tysięcy, na łączną kwotę 26 miliardów złotych. Z dotacji skorzystało do tej pory około 650 tysięcy beneficjentów, a wypłacona pomoc wynosi niemal 14 miliardów złotych.
Przyszłość rynku kominków i energii w Polsce
Zmiany w przepisach antysmogowych dotyczące kominków to tylko część szerszego trendu, który zmierza w kierunku dekarbonizacji i poprawy jakości powietrza w Polsce. Wymiana starych, mało efektywnych urządzeń grzewczych na nowoczesne, bardziej ekologiczne rozwiązania jest jednym z kluczowych elementów walki ze smogiem. To także istotny krok w stronę realizacji celów klimatycznych Unii Europejskiej.
Warto zatem pamiętać, że właściciele kominków, którzy zdecydują się na ich modernizację lub wymianę, mogą liczyć na wsparcie finansowe w ramach programów rządowych, takich jak „Czyste Powietrze”. Jednocześnie muszą pamiętać o nadchodzących zmianach i restrykcyjnych normach, które już teraz wprowadzają samorządy w różnych częściach kraju.
