W polskim systemie emerytalnym nadchodzi przełomowa zmiana, która może przynieść znaczące korzyści finansowe dla wielu seniorów. Dzięki nowemu projektowi ustawy, około 100 000 emerytów może otrzymać jednorazową rekompensatę w wysokości 15 000 zł. To efekt działań mających na celu naprawienie niesprawiedliwości dotyczącej osób, które w latach 2009–2019 przechodziły na emeryturę w czerwcu.
Emerytury czerwcowe – tło problemu
W wyniku reformy emerytalnej z 1999 roku, osoby urodzone po 1948 roku otrzymywały emerytury obliczane na nowych zasadach. Jednak osoby, które zdecydowały się na przejście na emeryturę w czerwcu w latach 2009–2019, często otrzymywały niższe świadczenia. Było to spowodowane mniej korzystnymi zasadami waloryzacji stosowanymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) dla tego miesiąca.
Nowy projekt ustawy – kluczowe założenia
W listopadzie 2024 roku Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało projekt ustawy mający na celu rozwiązanie tego problemu. Główne założenia projektu to:
- Ponowne przeliczenie emerytur i rent: ZUS ma dokonać ponownego ustalenia wysokości świadczeń dla osób, które przeszły na emeryturę lub rentę w czerwcu w latach 2009–2019. Przeliczenie ma uwzględniać korzystniejsze zasady waloryzacji, stosowane dla świadczeń przyznawanych w innych miesiącach.
- Jednorazowa rekompensata: Oprócz przeliczenia bieżących świadczeń, projekt przewiduje jednorazową wypłatę rekompensaty w wysokości 15 000 zł dla około 100 000 emerytów, którzy spełnią określone kryteria.
Kto skorzysta na zmianach?
Zgodnie z założeniami projektu ustawy, z nowych przepisów skorzystają osoby, które:
- Przeszły na emeryturę lub rentę w czerwcu w latach 2009–2019.
- Złożyły wniosek o przeliczenie świadczenia do ZUS w ciągu 6 miesięcy od wejścia w życie ustawy, planowanego na 1 czerwca 2025 roku.
- Spełniają określone kryteria dotyczące wysokości świadczenia oraz innych warunków ustalonych przez ZUS.
Procedura składania wniosków
Aby skorzystać z przysługujących praw, uprawnione osoby powinny:
- Złożyć wniosek o przeliczenie świadczenia: Wniosek należy złożyć w ZUS w terminie 6 miesięcy od 1 czerwca 2025 roku.
- Dostarczyć niezbędne dokumenty: Wraz z wnioskiem należy dostarczyć dokumentację potwierdzającą okres przejścia na emeryturę lub rentę w czerwcu w latach 2009–2019.
- Oczekiwać na decyzję ZUS: Po złożeniu wniosku, ZUS dokona przeliczenia świadczenia i, jeśli to możliwe, wypłaci jednorazową rekompensatę.
Kontrowersje i wyzwania
Mimo pozytywnych aspektów projektu, pojawiają się pewne kontrowersje i wyzwania:
- Brak wyrównań wstecznych: Jednorazowa rekompensata nie obejmuje wyrównań za cały okres od 2009 roku, co może budzić niezadowolenie wśród emerytów.
- Potrzebna jest aktywność emerytów: Aby skorzystać z przysługujących praw, emeryci muszą aktywnie złożyć wniosek w określonym terminie, co może być utrudnieniem dla niektórych z nich.
- Potencjalne opóźnienia: Istnieje ryzyko opóźnień w przetwarzaniu wniosków przez ZUS, co może wpłynąć na terminowość wypłat.
Nowy projekt ustawy stanowi istotny krok w kierunku naprawy nierówności w systemie emerytalnym. Jednak aby skorzystać z przysługujących praw, emeryci muszą być świadomi nadchodzących zmian i aktywnie podjąć działania w celu złożenia odpowiednich wniosków. Ważne jest również monitorowanie procesu legislacyjnego, aby być na bieżąco z ewentualnymi zmianami i aktualizacjami.
