W Warszawie trwają intensywne prace nad wprowadzeniem krytycznych restrykcji dotyczących dostępu pojazdów produkcji chińskiej do strategicznych obiektów obronnych. Ministerstwo Obrony Narodowej (MON) potwierdziło, że z uwagi na obawy o bezpieczeństwo narodowe i wyciek wrażliwych danych, chińskie samochody elektryczne (EV) oraz inne „inteligentne” pojazdy zyskają zakaz wjazdu na tereny jednostek wojskowych.
Decyzja ta jest bezpośrednią odpowiedzią na rosnące ryzyko związane z zaawansowaną technologią monitorowania wbudowaną w nowoczesne pojazdy. Oczekuje się, że szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, gen. Wiesław Kukuła, wyda wkrótce oficjalny rozkaz regulujący tę kwestię. Polska dołącza tym samym do grona państw, takich jak Wielka Brytania i Izrael, które podjęły analogiczne kroki ochronne.
Restrykcje wywołały natychmiastową i ostrą reakcję Pekinu. Rzecznik chińskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych (MSZ) skrytykował plany Warszawy, uznając je za „nadużywanie pojęcia bezpieczeństwa narodowego”. W tle konfliktu interesów leży dynamiczny rozwój chińskiego przemysłu motoryzacyjnego, który coraz śmielej wchodzi na rynki europejskie, niosąc ze sobą ryzyko geopolityczne.
Dlaczego chińskie EV stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego?
Kluczowym problemem, który skłonił polskie władze do podjęcia działań, jest zaawansowana technologia telematyczna. Współczesne samochody elektryczne, zwłaszcza te określane jako „inteligentne”, są naszpikowane czujnikami, kamerami i systemami łączności, które gromadzą ogromne ilości szczegółowych danych.
Informacje te obejmują precyzyjną lokalizację pojazdu w czasie rzeczywistym, dane z kamer otoczenia (w tym obraz infrastruktury), a także szczegóły dotyczące tras i zachowania kierowców. Eksperci ds. bezpieczeństwa wskazują, że w rękach obcych służb wywiadowczych, takie dane mogą stanowić cenne źródło informacji o infrastrukturze krytycznej i ruchach wojsk.
Paulina Uznańska z Ośrodka Studiów Wschodnich (OSW) w swoim raporcie podkreślała, że zgromadzone informacje mogą być wykorzystane do mapowania terenu, a same pojazdy teoretycznie mogą zostać zdalnie aktywowane w celu przeprowadzenia działań szpiegowskich lub nawet sabotażu. Obawy te dotyczą szczególnie pojazdów, których producenci mają bezpośrednie powiązania z chińskim rządem lub są zobowiązani prawnie do udostępniania danych państwu.
Gen. Kukuła szykuje rozkaz. Gdzie dokładnie obowiązuje zakaz?
Choć szczegółowy rozkaz jeszcze nie został publicznie ogłoszony, służby prasowe MON potwierdziły, że prace nad ograniczeniem wjazdu pojazdów produkcji chińskiej na teren chronionych jednostek wojskowych są w fazie finalnej. Zakaz ma być bezwzględnie egzekwowany na terenie wszystkich jednostek wojskowych i obiektów strategicznych.
Nieoficjalne ustalenia wskazują, że planowane regulacje będą szersze. Rozkaz gen. Kukuły ma objąć nie tylko wjazd na teren baz, ale również parkowanie w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów wojskowych. Oznacza to, że pracownicy, kontrahenci, a nawet żołnierze posiadający prywatne pojazdy chińskiej produkcji będą musieli liczyć się ze znacznymi utrudnieniami lub koniecznością zmiany środka transportu.
Praktyczne implikacje dla kierowców są natychmiastowe: jeśli posiadają oni nowoczesny samochód elektryczny pochodzący z Chin i regularnie bywają w pobliżu stref zastrzeżonych, powinni monitorować komunikaty MON. Podobne kroki podjęły już inne kraje. Izrael na początku 2025 roku zdecydował się na wycofanie chińskich modeli z floty leasingowej przeznaczonej dla oficerów, uznając to za konieczny środek ostrożności.
Ostra reakcja Pekinu. „Nadużywanie pojęcia bezpieczeństwa”
Krytyka ze strony Chińskiej Republiki Ludowej była szybka i stanowcza. Odpowiadając na pytanie Polskiej Agencji Prasowej, rzecznik chińskiego MSZ, Guo Jiakun, oświadczył, że odnotowano polskie plany i że Chiny uważają, iż „należy położyć kres nadużywaniu pojęcia bezpieczeństwa narodowego”.
Pekin argumentuje, że restrykcje te są formą protekcjonizmu i dyskryminacji. Jednakże, działanie Warszawy jest w istocie odzwierciedleniem polityki stosowanej od lat przez same Chiny. Od 2021 roku chińskie władze sukcesywnie ograniczają dostęp samochodów zagranicznych marek, w tym Tesli, do obiektów wojskowych i rządowych.
Chińska armia konsekwentnie utrzymuje zakaz wjazdu dla wszelkich „inteligentnych” pojazdów z zagranicznym oprogramowaniem, powołując się na identyczne obawy dotyczące bezpieczeństwa danych i szpiegostwa. Ta geopolityczna symetria podkreśla, jak istotną rolę w nowoczesnej rywalizacji mocarstw odgrywa kontrola nad danymi gromadzonymi przez pojazdy.
Konsekwencje dla rynku i przyszłość „inteligentnych” aut w Polsce
Decyzja polskiego wojska, choć dotyczy bezpośrednio jedynie stref chronionych, stanowi wyraźny sygnał dla całego rynku. Podkreśla ona rosnącą świadomość ryzyka związanego z pojazdami, które stale zbierają i przesyłają dane.
Eksperci przewidują, że w obliczu napięć geopolitycznych, podobne regulacje mogą w przyszłości objąć także inne sektory infrastruktury krytycznej, a nie tylko wojsko. Firmy leasingowe i floty samochodowe działające w sektorze publicznym i strategicznym będą musiały dokładnie weryfikować pochodzenie i zabezpieczenia systemów telematycznych w kupowanych pojazdach. Dla polskich kierowców oznacza to, że przy zakupie chińskich EV, oprócz ceny i specyfikacji, należy brać pod uwagę również potencjalne ograniczenia dostępu do wrażliwych stref.
